چقدر خنده داره
که یک ساعت خلوت با خدا دیر و طاقت فرساست. ولی 90 دقیقه بازی یک تیم فوتبال مثل باد می‌گذره!

چقدر خنده داره
که صد هزارتومان کمک در راه خدا مبلغ بسیار هنگفتیه اما وقتی که با همون مقدار پول به خرید می‌ریم کم به چشم میاد!
 
چقدر خنده داره

که یک ساعت عبادت در مسجد طولانی به نظر میاد اما یک ساعت فیلم دیدن به سرعت می‌گذره!
 
  چقدر خنده داره
که وقتی می‌خوایم عبادت و دعا کنیم هر چی فکر می‌کنیم چیزی به فکرمون نمیاد تا بگیم اما وقتی که می‌خوایم با دوستمون حرف بزنیم هیچ مشکلی نداریم!
   
چقدر خنده داره 
که وقتی مسابقه ورزشی تیم محبوبمون به وقت اضافی می‌کشه لذت می‌بریم و از هیجان تو پوست خودمون نمی‌گنجیم اما وقتی مراسم دعا و نیایش طولانی‌تر از حدش می‌شه شکایت می‌کنیم و آزرده خاطر می‌شیم!
 
چقدر خنده داره 
که خوندن یک صفحه و یا بخشی از قرآن سخته اما خوندن صد سطر از پرفروشترین کتاب رمان دنیا آسونه!

چقدر خنده داره
که سعی می‌کنیم ردیف جلو صندلی‌های یک کنسرت یا مسابقه رو رزرو کنیم اما به آخرین صف نماز جماعت یک مسجد تمایل داریم!
 
چقدر خنده داره

که برای عبادت و کارهای مذهبی هیچ وقت زمان کافی در برنامه روزمره خود پیدا نمی‌کنیم اما بقیه برنامه‌ها رو سعی می‌کنیم تا آخرین لحظه هم که شده انجام بدیم!

چقدر خنده داره

که شایعات روزنامه ها رو به راحتی باور می‌کنیم اما سخنان قران رو به سختی باور می‌کنیم!

چقدر خنده داره

که همه مردم می‌خوان بدون اینکه به چیزی اعتقاد پیدا کنند و یا کاری در راه خدا انجام بدند به بهشت برن!

چقدر خنده داره

که وقتی جوکی رو از طریق پیام کوتاه و یا ایمیل به دیگران ارسال می‌کنیم به سرعت آتشی که در جنگلی انداخته بشه همه جا رو فرا می‌گیره اما وقتی سخن و پیام الهی رو می‌شنویم دو برابر در مورد گفتن یا نگفتن اون فکر می‌کنیم!

خنده داره
آیا این خنده دار نیست که وقتی می‌خواهید این حرفا را به بقیه بزنید خیلی‌ها را از لیست خود  پاک می‌کنید؟ به خاطر اینکه مطمئنید که اونا به هیچ چیز اعتقاد ندارند.  این اشتباه بزرگیه اگه فکر کنید دیگران اعتقادشون از ما ضعیف تره

خداوند بی نهایت است و لامکان و بی زمان
اما به قدر فهم تو کوچک می شود
و به قدر نیاز تو فرود می آید
و به قدر آرزوی تو گسترده می شود
و به قدر ایمان تو کارگشا می شود
یتیمان را پدر می شود و مادر
محتاجان برادری را برادر می شود
عقیمان را طفل می شود
ناامیدان را امید می شود
گمگشتگان را راه می شود
در تاریکی ماندگان را نور می شود
رزمندگان را شمشیر می شود
پیران را عصا می شود
محتاجان به عشق را عشق می شود
خداوند همه چیز می شود همه کس را...
به شرط اعتقاد
به شرط پاکی دل
به شرط طهارت روح
به شرط پرهیز از معامله با ابلیس
بشویید قلب هایتان را از هر احساس ناروا
و مغزهایتان را از هر اندیشه خلاف
و زبان هایتان را از هر گفتار ناپاک
و دست هایتان را از هر آلودگی در بازار
و بپرهیزید از ناجوانمردی ها، ناراستی ها، نامردمی ها ...
چنین کنید تا ببینید چگونه
بر سفره شما با کاسه ای خوراک و تکه ای نان می نشیند
در دکان شما کفه های ترازویتان را میزان می کند
و در کوچه های خلوت شب با شما آواز می خواند

مگر از زندگی چه می خواهید که در خدایی خدا یافت نمی شود؟؟؟

آيا مي‌دانيد، صندوق رفاه دانشجويان ....؟

صندوق رفاه دانشجويان به منظور ايجاد انگيزه علمي بيشتر و تشويق دانشجويان به فعاليت‌هاي علمي، پژوهشي و توليدي با هدف كمك به رشد علمي و خودباوري اجتماعي آنان، وام ضروري ويژه دانشجويان مبتكر پرداخت مي‌نمايد.

اهداف:

•       ايجاد انگيزه در دانشجويان به منظور شركت در فعاليت‌هاي علمي، اقتصادي و توليدي.
•       كمك به استقلال مالي و رفاهي دانشجويان مبتكر
•       حمايت از فعاليت‌هاي علمي، پژوهشي و توليدي دانشجويان مبتكر

تعريف دانشجوي مبتكر: دانشجويي است كه در طول تحصيل، اختراعات و ابتكاراتي انجام مي‌دهد و اختراع و ابتكار وي به تاييد سازمان پژوهش هاي علمي و صنعتي ايران، يا دبيرخانه جشنواره جوان خوارزمي و يا معاونت پژوهشي دانشگاه مي‌رسد.

مبالغ وام:

• ـ پرداخت وام ضروري براي اختراع و ابتكار حداكثر 10000000 ريال مي‌باشد.
• ـ وام فوق در دو مرحله پرداخت مي‌شود، 60 درصد از مبلغ كل وام در مرحله اول پيش از آغاز كار و 40 درصد در مرحله دوم پس از پيشرفت 70 درصد كار
• ـ پايان‌نامه تحصيلي مشمول استفاده از وام ضروري مذكور نمي‌باشد. 

شرايط بازپرداخت:

• ـ زمان آغاز پرداخت تسهيلات دريافتي دانشجويان مبتكر همانند ساير دانشجويان پس از فراغت از تحصيل خواهد بود.
• ـ ميزان اقساط همانند ميزان اقساط تعيين شده براي ساير دانش آموختگان در ماده 4 شيوه اجرايي نحوه بازپرداخت تسهيلات رفاهي صندوق رفاه دانشجويان مي‌باشد.
• ـ چنانچه طرح به طور كامل اجرا نگردد، وام دريافتي بلافاصله پس از فراغت از تحيل به صورت يكجا بازپرداخت مي‌گردد.
• شرايط عمومي و آموزشي وام گيرندگان را مي‌توانيد در سايت صندوق رفاه دانشجويان مطالعه نماييد. 

در تکمیل خبر خوب واریز اعتبارات معاونت علمی ریاست جمهوری در حمایت از انجمن های علمی دانشجویی به عرض می رساند : چک مبالغ فوق در تاریخ ۴/۱۲/۸۸کشیده شده و مبالغ دانشگاههای تهران در ۸/۱۲/۸۸ به حسابشان انتقال داده شده و دانشگاههای شهرستان در تاریخ ۱۶/۱۲/۸۸ به حسابشان حواله شده است.

اسناد  انتقال و حواله هم اکنون در دفتر موجود است اما از کیفیت چاپی مناسب برای ارسال به دانشگاهها برخوردار نیستند . برای ارسال نامه ابلاغ این اعتبارات کمی باید صبر کرد.

واژه كارآفريني از كلمه فرانسوي Entreprendre به معناي " متعهد شدن " نشاُت گرفته اسـت. بنابـر تعريف واژنامه دانشگـاهي وبستر : كارآفرين كسي است كه متعهد مي شود مخاطره هـاي يك فعاليت اقتصادي را سازماندهي ، اداره و تقبل كند.كارآفريني فرآيند يا مفهومي است كه در طي آن فرد كارآفرين با ايده‌هاي نو و خلاق و شناسايي فرصتهاي جديد، با بسيج منابع به ايجاد كسب و شركتهاي  نو، سازمانهاي جديد و نوآور رشد يابنده مبادرت  مي‌ورزد . اين امر توام با پذيرش خطرات است ولي اغلب منجر به معرفي محصول يا ارائه خدمت به جامعه  مي‌شود. بنابراين «كارآفرينان» عوامل تغيير هستند كه گاهي موجب پيشرفتهاي حيرت‌انگيز نيز شده‌اند. انگيزه‌هاي مختلفي در كارآفرين شدن مؤثر مي‌باشند كه از جمله آنها: نياز به موفقيت، نياز به كسب درآمد و ثروت، نياز به داشتن شهرت، و مهمتر از همه نيازمندي به احساس مفيد بودن و استقلال طلبي را مي‌توان نام برد. کانتیلون (۱۷۵۵) که ابداع کننده واژه کارآفرینی است، کارآفرین را فردی ریسک پذیر می داند که کالا را با قیمت معلوم خریداری می کند و با قیمت نامعلوم می فروشد. جین بپنتیست سی کارآفرین را هماهنگ کننده و ترکیب کننده عوامل تولید می داند اما ویژگی خاصی را برای او در نظر نمی گیرد

آرمان آغازین از شکل گيري يک پارک فناوري گسترش و افزايش تعداد شرکت هاي کوچک و متوسط دانش محور و کارآفرين است تا در يک محيط اقتصادي به فعاليت پرداخته و همچنين به عنوان پشتوانه بخش خصوصي براي کمک به تنوع اقتصادي به حيات خويش ادامه دهند.کشورهاي در حال توسعه که در اين زمينه در حال کسب تجربه هاي جديد هستند ممکن است از پارک هاي تحقيقاتي براي جذب سرمايه گذاري خارجي براي ايجاد شغل و نيز افزايش درآمدهاي مالياتي استفاده کنند. پارک هاي علمي در جهت دست يافتن به اهداف فوق الذکر امکانات زير را فراهم مي کند:
1 -کمک حرفه اي، فني، اداري و قانوني به شرکت هاي دانش محور
2- همکاري در تحقيق و توسعه با موسسات تحقيقاتي علمي و آزمايشگاهي
3- خدمات ارتباط از راه دور و اطلاعات
4- مشاوره و کمک مالي در کسب درآمد
با کمک به رشد شرکت هاي مستاجر- شرکت هايي که در فضاي پارک فناوري قرار داشته و از امکانات اين پارک در جهت دستيابي به اهداف خويش استفاده مي کنند- پارک هاي علمي نقش ارزنده اي در توسعه اقتصادي ايفا مي کنند، اين پارک ها مشاغل جديد ايجادکرده، سرمايه هاي خارجي را جذب مي کنند و قدرت رقابت پذيري ملي و منطقه اي را افزايش مي دهند.همچنين اهداف زير در ايجاد پارک هاي علمي مدنظر بوده است:
1- تکميل چرخه تحقيقات از دانشگاه تا صنايع و تسريع روند انتقال تکنولوژي
2- حمايت از موسسات و شرکت هاي تحقيقاتي نوپا و کمک به رشد و موفقيت آن ها
3- تجاري سازي نتايج تحقيقات
4- اشتغال مولد براي فارغ التحصيلان دانشگاهي
موقعيت مکاني پارک هاي فناوري

علل مهاجرت نخبگان و راهکارهاي مديريت آن

بانگاهی به ابعاد فلسفي و قرآني مهاجرت و به این نتیجه می توان رسیدکه هميشه نبايد جلوي رفتن نخبگان را گرفت؛ بايد کاري کنيم که فکر و روح نخبگان مهاجرت نکند، چرا که ما با دل و فکر آنها سرو کار داريم نه با جسم و تن‌شان.
عوامل مهاجرت نخبگان متنوع هستند ، عامل فرهنگي مهم‌ترين آن آنهاست. اگر عوامل فرهنگي تامين شود، مسائل اقتصادي، امنيتي و... در پرتو آن حل خواهد شد. تقويت خودباوري، فراهم شدن زمينه رشد فکري، علمي و رشد استعدادها، پاسداشت واقعي عالمان و نخبگان، خروج از سيطره فکري غرب و بهره‌گيري از تجربه بشري و عقلانيت جمعي را می توان ازمهم‌ترين راهکارها در مديريت مهاجرت نخبگان از کشور ذکر کرد. با اشاره به اينکه يک جامعه سنتي در مسير صنعتي شدن دچار تغييراتي در ساختار مي‌شود جامعه سنتي انسان‌ها را در چارچوب قرار داده و محدود مي‌کند در حاليکه در جامعه صنعتي، مفهوم شهروندي فرديت، رشد مي‌کند و اين فرد است که تصميم مي گيرد.
درصدي از مهاجرت در جوامع سنتي طبيعي و منطقي است و در این راه نقش دولت در زمينه سازماندهي ساختار مهم ارزيابي می گردد امروزه دولت در تمامي عرصه‌ها حتي خانواده هم وارد مي‌شود، بنابراين اگر قانون‌گذار با شناخت ساختارها و همچنين بر اساس تجربيات شهروندي به قانونگذاري مبادرت کند اين عامل مي‌تواند از مهاجرت نخبگان از کشور جلوگيري کند.
دولت‌ها بايد در جريان سازماندهي و قانون‌گذاري، ذهنيت افراد را بر اساس عقل و احساسات و عواطف و با استفاده از ابزارهايي مانند رسانه به سمت مناسب و ايده آل سوق دهند.
باید بين سطوح تحليل در بررسي مهاجرت نخبگان تفکيک قائل شد بدليل جايگاه اجتماعي و رشته‌هاي آنان، راهکارهاي جلوگيري از مهاجرت نخبگان در هر مورد را‌، متفاوت دانست. تقويت رابطه بين نخبگان و سازمان‌ها و ارگان‌ها و توجه به احساسات و عواطف آنان از عوامل مهم در جلوگيري از مهاجرت نخبگان به خارج کشور است. تأسيس شرکت‌هايي براي فعاليت نخبگان، همچنين مراکز کاريابي براي نخبگان در دانشگاه‌ها و ايجاد فضاي امنيت و ثبات سياسي را از ديگر عوامل موثر مديريتي در جلوگيري از مهاجرت نخبگان ا ست.
نظری به روند فرايند صنعتي شدن جامعه ما را معتقد می کند که در اين فرايند بايد تغييرات را مديريت کنيم نه اينکه تافته جدا بافته باشيم؛ چرا که ما تحت تاثير برخي اتفاقات هستيم اما بايد از اين اتفاقات استفاده کرده و ضمن مديريت آن، به سمت اهداف ايده‌آل خود حرکت کنيم.
براي حل اساسي مسئله مهاجرت بايد متناسب با فطرت و ويژگي‌هاي انساني نخبگان دانشگاه، براي آنان لوازم و زمينه‌هاي حضور با نشاط در کشور را فراهم نمود. در پایان حساسيست‌زدايي نسبت به موضوع مهاجرت نخبگان، اصلاح برخي کليشه‌ها و از بين بردن بوروکراسي اداري در دانشگاه براي جلوگيري از مهاجرت محل تاکیدی واجب است.

كارشناسان درباره خروج جوانان براي تحصيلات عالي هشدار دادند

مهاجرت پرهزينه براي تحصيل در دانشگاه‌هاي نامعتبر

برخي از كارشناسان معتقدند در سال‌هاي اخير در دوره كارشناسي دانشگاه‌هاي كشور با رشد ظرفيت بالايي مواجه بوده‌اند و همين امر موجب شده است تا اين افراد پس از خروج از دوره كارشناسي خواهان ورود به دوره‌هاي كارشناسي ارشد باشند.
اين در حالي است كه دانشگاه‌هاي ما هنوز آمادگي لازم براي برگزاري دوره‌هاي تحصيلات تكميلي را ندارند.
ابراهيم خدايي، معاون سازمان سنجش آموزش كشور در اين باره معتقد است: «براساس برنامه چهارم توسعه مقرر شده است كه 20درصد فارغ‌التحصيلان دانشگاه‌ها وارد دوره‌هاي تحصيلات تكميلي شوند، هم اكنون پذيرش دانشجو در دانشگاه‌هاي آزاد اسلامي، پيام نور و دانشگاه‌هاي تابع وزارت علوم 100هزار نفر است يعني 25درصد متقاضيان تحصيلات تكميلي وارد دانشگاه‌ها مي‌شوند، اين بدان معناست كه آموزش عالي از برنامه چهارم توسعه نيز فراتر عمل كرده است و حتي در برخي مواقع نيز بالاتر از ظرفيت دانشگاه در مقطع تحصيلات تكميلي پذيرش دانشجو داشته است.» ...

انجمن های علمی ، آسیب ها و تهدیدها

رضا دانایی( کارشناس انجمن های علمی دانشگاه فردوسی مشهد )

انجمن های علمی دانشجویی بعنوان نهادی پویا و برخاسته از متن خیل عظیم جامعه دانشجویی کشور  که وجه مشترک ایشان وپویایی وتحول خواهی  وخلاقیت آفرینی در صحنه پر تکاپو وبا نشاط علمی است .در سالهای اخیر با همه مشکلات وکمبودهای پیشرو با همت  دانشجویی وحمایت های بی شائبه مسئولین  حرکت وپویشی رو توسعه در پیش گرفته است. که  می توان آنرا نتیجه تلاشهای بدنه خلاق آن و سیاستگذاریهای مدبرانه وتوام با پشتیبانی های عینی مدیران  دانشگاهی بویه حوزه معاونت فرهنگی واجتماعی وزارت علوم و اداره کل فرهنگی آن بوده است. واین روند در صورتی معطوف به نتایج بیشتر وحرکتی رو به شتاب خواهد ماند که دایما از سوی اعضا آن بعنوان عوامل درونی  وهمچنین از سوی ناضرین و جامعه مرتبط با آن بعنوان عوامل بیرونی مورد نقد، بازنگری و  ارزیابی هدفمند قرار گیرد تا نقاط ضعف ان استخراج  و ویرایش گردد ونقاط قوت آن تقویت شود .تا اینکه این مسیر همچنان رو به ارتقاء وکمالی پر جلال باشد .در همین راستا در مقال حاضر ضمن برشماری وباز کاوی آسيب‌هاي موجود برسر راه انجمن‌هاي علمي دانشجويي سعی می شود راهکارهای نیز در حد بضاعت ارایه گردد.از همین روبه موضوع آسیب در انجمن ها از سه موضع پرداخته می گردد.که در زیر بدانها  اشاره می گردد....
 

 انجمن‌ هاي‌ علمي، بايدها و نبايدها!؟
در مقدمه آيين نامه انجمن هاي علمي مي خوانيم : « به منظور تقويت نشاط علمي در ميان دانشجويان و حمايت از فعاليت هاي جمعي و خودجوش پژوهشي و راهنمائي و مشاركت دانشجويان مستعد و توانمند در جهت بالندگي علمي و فرهنگي دانشگاه،انجمن هاي علمي دانشجويي رشته هاي مختلف تحصيلي با حمايت دانشگاهها و مراكز آموزش عالي و پژوهشي كشور طبق مفاد اين آيين نامه تشكيل مي شود»[1]. مطلب زير كه حاصل تجربه سه سال حضور در عرصه فعاليت هاي انجمن هاي علمي مي باشد كه هدف از نگارش آن تحقق اهداف والاي انجمن هاي علمي در دانشگاه ها بطور كلي و دانشگاه مذاهب اسلامي بصورت خاص مي باشد. ضرورت تشكيل انجمن هاي علمي در دانشگاه ها انكار ناپذير است، بنابراين اين نگاشته سعي دارد كه از زاويه ديد كسيكه از نزديك با انجمن هاي علمي تعامل داشته است تنها به آسيب شناسي فعاليت هاي انجمن هاي علمي بپردازد. اميدوارم كه خوانندگان اين مقال با ديده دقت در آن نگريسته و كژي هاي آنرا متذكر گردند.
أقول قولي هذا و أستغفر الله لي و لكم
و السلام عليكم و رحمة الله و بركاته
جلال محمودي

برای دیدن کامل مقاله روی ادامه مطلب کلیک کنید...

ايده تجاري عبارت است از برنامه‌ريزي براي كليه اموري كه در يك تجارت ضروري به نظر مي‌آيد مانند تخصيص منابع ـ تمركز بر روي نقاط كليدي ـ كسب آمادگي براي برخورد با تهديدها و بهره‌برداري از فرصت‌ها، يك طرح يا ايده تجاري در واقع راهنماي مسير براي عملكرد تجاري و اندازه‌گيري ميزان پيشرفت در طول مسير رسيدن به اهداف است. علاوه بر اين مي‌توان از طرح تجاري به عنوان يك ابزار ارتباطي براي انتقال اطلاعات به طيف وسيعي از افراد مانند سرمايه‌گزاران، شركاي تجاري آينده، كارمندان و مديران نيز استفاده كرد....

مریم قصابی

ما مي توانيم در يك تقسيم بندي ابتدایی بر اساس شرح خدمات و دستاوردي ،حوزه انجمن هاي علمي را به چند بخش مرتبط تقسيم نمايم. كه شامل بخش اصلي و سيال يعني اعضا و دبيران انجمن هاي علمي و بخش ناظر حامي و هدايت گر يعني مجموعه مديران و مشاورين مرتبط با امور انجمن هاي علمي و بخش تسهيل گر يعني نيروهاي كارشناسي و همراه انجمن هاي علمي،كه شرح وظايف و چگونگي ايفاي نقش هر يك نياز به مجالي وسيع دارد. كه خارج از مقال حاضر مي‌باشد و اينجانب در اين شرح مختصر به بخش مرتبط به حيطه شغلي خود به شرح و توصيف حوزه وظايف كارشناسي در انجمن هاي علمي مي پردازم.

كارشناس در اين مجموعه پردامنه و گسترده يكي از عوامل تسهيل گر و تقويت كننده امور براي پويايي بيشتر مجموعه است در واقع كارشناس در اين حوزه با هماهنگي امور و پشتيباني سازماني كه از نقش هاي اصلي واگذار شده به وي مي باشد ضمن آنكه نقش حلقه اتصال بين بخش هاي حمايت گر و هدايت گر، نظارت كننده كه همان مسوولين حوزه ستادي، مشاورين علمي و نهادهاي سازماني درگير در حيطه امور انجمن هاي علمي با تشكيلات و عوامل اصلي پيشبرنده در اين تشكل علمي است. وظيفه دارد با توجه به امكان تعامل بيشتر با بدنه اصلي دانشجويي انجمن هاي علمي با شناسايي نيازها و همچنين امكانات موجود و با در نظر گرفتن اشرافي كه به فرايندها و كاركردهاي آن دارد اعضاي انجمن هاي علمي را: اولاً به منابع و قابليت هاي موجود و مورد نياز ايشان آشنا سازد، دوماً آنها را به بهره‌گيري و قانون‌مند از پتانسيل‌هاي در اختيار و قابل تخصيص اعم از درون دانشگاهي و برون دانشگاهي راهنمايي نمايد. سوماً با اطلاع رساني و تعامل با بخش‌هاي فرا دستي انجمن هاي علمي ايشان را ضمن آگاه نمودن از ظرفيت هاي موجود و فعال در انجمن هاي علمي به حمايت و ارائه تسهيلات بيشتر و در راستاي ارتقاء افزونتر انجمن هاي علمي ترغيب نمايد. از طرف ديگر با نگاهي به سابقه و تغييرات مداوم نيروهاي اصلي فعال در انجمن هاي علمي (دبيران و اعضاي شوراها) مي‌توان به انباشت بسيار كثير و شايان توجهي از تجربيات سودمند و پرثمري اذعان نمود كه در صورت فعال بودن ظرفيت كارشناسي كه معمولاً با تغيير و تحول بسيار كمتري نسبت بدنه سيال دانشجويي مواجه است. مي توان به نقش بسيار با ارزش ديگر نيروي كارشناسي در انجمن هاي علمي اشاره نمود و آن نقش دريافت و نشر مستمر تجارت بدست آمده در مجموعه انجمن هاي علمي است كه در صورت مستند سازي، ثبت و ارائه به مو قع و فعال آن شاهد تحول و پيشرفت هاي بسيار با ارزشي در مسيرتوسعه و تعالي انجمن هاي علمي دانشجويي خواهيم بود.

با تاملي در ساخت و تشكيلات انجمن هاي علمي ما شاهد تركيب و بخش‌هاي متنوعي هستيم كه هر يك در يك جرخه منظم و پويا داراي نقش‌ها و وظايف خاص به خود مي‌باشد كه همسازي و هماهنگي آنها با هم موجب تعالي و پيشبرد اهداف تشكيلاتي انجمن هاي علمي مي ‌گردد به دليل گستردگي دامنه فعاليت و ظرفيت عوامل و نيروهاي صاحب نقش در اين مجموعه دانشجويي كه در صورت فعال شدن همه ظرفيت ها و قابليت هاي بالقوه آن مخصوصاً در دانشگاه‌هاي همچون دانشگاه فردوسي شاهد بزرگترين مجموعه عملياتي دانشجويي علمي خواهيم بود نياز به هماهنگي و تعامل بين بخش هاي آن اعم از درون سازماني و برون سازماني آن بسيار مشهود و قابل توجه مي باشد.

رضا دانایی

کارشناس انجمن های علمی دانشجویی دانشگاه فردوسی مشهد

الف) آموزشي: آموزش به عنوان مهمترين كاركرد دانشگاه نقش بسزايي در تربيت علمي دانشجويان دارد. دانشجويان با برگزاري كلاس‌ها و كارگاه‌هاي آموزشي مهارتي ـ كاربردي و تخصصي كه نياز بازار كار  مي‌باشد مي‌توانند در اين جهت حركت كرده و يا با برگزاري كلاس‌هاي تقويتي، حل تمرين، نرم‌افزارهاي مرتبط، كارگاه‌هاي آموزشي و كارشناسي ارشد، در بحث آموزش دخيل شده و در گروه‌هاي جمعي به فعاليت‌ آموزشي بپردازند.

ب) پژوهشي: كم توجهي به مقوله پژوهش و توجه صرف به بحث آموزشي نيز از دغدغه‌هاي اصلي كارشناسان است. چرا كه آموزش به خودي خود فرار است اما در كنار فعاليت‌هاي پژوهش به توليد علم مي‌انجامد. در هدف‌گذاري دفتر امور انجمن‌هاي علمي دانشجويي وزارت علوم حمايت از راه‌اندازي گروه‌هاي پژوهشي دانشجويي و از طرفي كم كردن حجم فعاليت‌هاي اجرايي در اين تشكل‌هاست تا در يك كار تيمي مخصوصاً در دوره‌هاي كارشناسي به فعاليت‌هاي پژوهشي بپردازند.

ج) فعاليت‌هاي ترويجي:

فعاليت‌هاي ترويجي غالب فعاليت‌هاي انجمن‌هاي علمي را شامل مي‌شود همانند برگزاري همايش‌ها، سمينارها، جشنواره‌ها، كنفرانس‌ها و سخنراني‌هاي علمي ... اين گونه فعاليت‌ها از اهميت بالايي در توسعه و ترويج يافته‌هاي علمي در ميان دانشجويان برخوردار است ولي  كم توجهي به پتانسيل علمي اين برنامه‌ها تنها فقط به عنوان كار اجرايي براي دانشجويان محسوب مي‌شود كه توصيه مي‌گردد در اين گونه برنامه‌ها با كمك گروه و دانشگاه بار علمي مناسبي نيز برخوردار گردد.

د) ارتباط با صنعت و جامعه:

فعاليت در انجمن هاي علمي محدود به فضاي انجمن‌ يا دانشكده و دانشگاه نيست، انجمن‌هاي علمي دانشجويي مي‌توانند ضمن ارتباط با مراكز مرتبط با رشته خودشان، پژوهشگاه‌ها، صنايع توليدي، كارخانه‌ها، سازمان‌ها، نهادهاي درون و برون دانشگاهي و ... .با جامعه در ارتباط باشند و در طول دوران تحصيل با آينده شغلي خود آشنا شده و يافته‌هاي علمي رشته تخصصي خود را به صورت كاربردي در جامعه بيابند. به همين منظور دفتر امور انجمن‌هاي علمي دانشجويي اداره كل فرهنگي با انعقاد قراردادها و تفاهم‌نامه‌هاي مختلفي اين فضا را فراهم آورده كه انجمن‌هاي علمي دانشجويي بتوانند با مراكز مرتبط تعامل داشته باشند.

شايان ذكر است كه يكي از مصاديق ارتباط با صنعت، بازديدهاي علمي است كه انجمن هاي علمي مي‌توانند در اين سفرهاي علمي، اين حوزه از فعاليت انجمن هاي علمي را به انجام رسانند.

بنابر آنچه گذشت حوزه‌هاي فعاليت‌ در انجمن‌هاي علمي را مي‌توان در قالب موارد زير تعميم داد هر چند كه فعاليت‌ براي انجمن هاي علمي محدود نبوده و حتي بيشتر از اين موارد را مي توانند انجام داد.

ـ فعاليت‌هاي پژوهشي، علمي، تحقيقاتي

ـ برگزاري كارگاه‌هاي آموزشي، مهارتي ـ كاربردي

ـ برگزاري دوره آموزشي نرم‌افزارهاي تخصصي

ـ دوره‌هاي آموزشي تخصصي

ـ برگزاري همايش‌ها، سمينارها، كنفرانس‌ها ـ سخنراني‌ علمي و جشنواره‌ها و ...

ـ بازيد‌هاي علمي و سفرهاي تحقيقاتي

ـ نشست‌هاي تخصصي

ـ نشريات كاغذي و الكترونيكي

ـ مسابقات علمي

ـ اعزام به خارج از كشور جهت ارائه مقاله در كنفرانس‌هاي خارجي

ـ نمايشگاه

ـ بزرگداشت و تقدير از مفاخر علوم و دانشجويان برگزيده

ـ تأليف كتاب

ـ فعاليت‌هاي حوزه IT

ـ چاپ مقالات علمي در مجلات علمي خارج و داخل كشور

گفتني است، انجمني را مي‌توان انجمن فعال ناميد كه بتواند در اكثر حوزه‌هاي فوق فعال بود. و با تقسيم‌بندي كار در واحدهاي زير مجموعه و گروه هاي تيمي در فضاي علمي، فعاليت‌هاي مفيدي را انجام دهند.

  پادشاهی که یک کشور بزرگ را حکومت می کرد، باز هم از زندگی خود راضی نبود؛ اما خود نیز علت را نمی دانست.

روزی پادشاه در کاخ امپراتوری قدم می زد. هنگامی که از آشپزخانه عبور می کرد، صدای ترانه ای را شنید. به دنبال صدا، پادشاه متوجه یک آشپز شد که روی صورتش برق سعادت و شادی دیده می شد. پادشاه بسیار تعجب کرد و از آشپز پرسید: "چرا اینقدر شاد هستی؟" آشپز جواب داد: "قربان، من فقط یک آشپز هستم، اما تلاش می کنم تا همسر و بچه ام را شاد کنم. ما خانه اي حصیری تهیه کرده ایم و به اندازه کافی خوراک و پوشاک داریم. بدین سبب من راضی و خوشحال هستم..."

پس از شنیدن سخن آشپز، پادشاه با نخست وزیر در این مورد صحبت کرد. نخست وزیر به پادشاه گفت : "قربان، این آشپز هنوز عضو گروه 99 نیست!!! اگر او به این گروه نپیوندد، نشانگر آن است که مرد خوشبینی است." پادشاه با تعجب پرسید: "گروه 99 چیست؟؟؟"

نخست وزیر جواب داد: "اگر می خواهید بدانید که گروه 99 چیست، باید اين کار را انجام دهید: یک کیسه با 99 سکه طلا در مقابل در خانه آشپز بگذارید. به زودی خواهید فهمید که گروه 99 چیست!!!"

پادشاه بر اساس حرف های نخست وزیر فرمان داد یک کیسه با 99 سکه طلا را در مقابل در خانه آشپز قرار دهند..

آشپز پس از انجام کارها به خانه باز گشت و در مقابل در کیسه را دید. با تعجب کیسه را به اتاق برد و باز کرد. با دیدن سکه های طلایی ابتدا متعجب شد و سپس از شادی آشفته و شوریده گشت. آشپز سکه های طلایی را روی میز گذاشت و آنها را شمرد. 99 سکه؟؟؟ آشپز فکر کرد اشتباهی رخ داده است. بارها طلاها را شمرد؛ ولی واقعاً 99 سکه بود!!! او تعجب کرد که چرا تنها 99 سکه است و 100 سکه نیست!!! فکر کرد که یک سکه دیگر کجاست و شروع به جستجوی سکه صدم کرد. اتاق ها و حتی حیاط را زیر و رو کرد؛ اما خسته و کوفته و ناامید به این کار خاتمه داد!!!

آشپز بسیار دل شکسته شد و تصمیم گرفت از فردا بسیار تلاش کند تا یک سکه طلایی دیگر بدست آورد و ثروت خود را هر چه زودتر به یکصد سکه طلا برساند.

تا دیروقت کار کرد. به همین دلیل صبح روز بعد دیرتر از خواب بیدار شد و از همسر و فرزندش انتقاد کرد که چرا وی را بیدار نکرده اند!!! آشپز دیگر مانند گذشته خوشحال نبود و آواز هم نمی خواند؛ او فقط تا حد توان کار می کرد!!!

پادشاه نمی دانست که چرا این کیسه چنین بلایی برسر آشپز آورده است و علت را از نخست وزیر پرسید.

نخست وزیر جواب داد: "قربان، حالا این آشپز رسماً به عضویت گروه 99 درآمد!!! اعضای گروه 99 چنین افرادی هستند: آنان زیاد دارند اما راضی نیستند. تا آخرین حد توان کار می کنند تا بیشتر بدست آورند. آنان می خواهند هر چه زودتر " یکصد" سکه را از آن خود کنند!!! این علت اصلی نگرانی ها آنان می باشد. آنها به همین دلیل شادی و رضایت را از دست می دهند و البته همین افراد اعضای گروه 99 نامیده می شوند!!!

آيا مي‌دانيد كه مي‌توانيد از روي ميوه‌هاي انتخاب شده شخصيت آدم‌ها را شناسايي كنيد و براساس ميوه‌هاي موردنظر ‌بگوييد كه شرايط روحي و رواني اشخاص مختلف چگونه است؟ ‌

پرتقال: از بين ميوه‌ها اگر پرتقال ميوه محبوب شماست، شما آدمي پرقدرت و بسيار صبوريد و دوست داريد كارها را به آرامي و‌با متانت، اما در عين حال با درايت كامل و جسارت به انجام برسانيد. سخت كوش، پرتلاش و كمي خجالتي هستيد؛ اما در ‌دوستي مي‌توان به شما اعتماد كرد. شما دوستان خود را با دقت انتخاب كرده و با تمام وجودبه آنها عشق مي‌ورزيد و از ‌درگيري و تنش به هر قيمت پرهيز مي‌كنيد. ‌

سيب: ‌چنانچه سيب ميوه محبوب شماست، فردي اسراف‌كار و بسيار رك‌گو هستيد. اگرچه ممكن است شخصاٌ بهترين سازمان‌دهنده ‌و مدير نباشيد، اما مي‌توانيد رهبر يك تيم كوچك باشيد كه با تلاش زياد، تيم را به موفقيت‌هاي بزرگ مي‌رسانيد. در بيشتر ‌موقعيت ‌ها مي‌توانيد به سرعت و به درستي تصميم بگيريد؛ شما از سفرهاي كوتاه و غيرمنتظره لذت مي‌بريد. زماني كه با ‌شريك زندگي خود به سر مي‌بريد، جذاب و خونگرم به نظر مي‌آييد و به شدت عاشق زندگي به مفهوم واقعي آن هستيد.

‌‌آناناس: ‌اگر آناناس ميوه‌ مورد علاقه‌ شماست، بسيار سريع تصميم مي‌گيريد ‌و سريع‌تر از آن عمل مي‌كنيد. در تغيير شغل و خطر ‌كردن در زمينه‌ اجتماعي شجاع و بي‌باك هستيد. شما داراي يك توانايي ‌‌استثنايي در مديريت مي‌باشيد و نمي‌گذاريد كار ‌‌روي دستتان بماند. ‌‌دوست داريد مورد اعتماد ديگران باشيد، معمولا خيلي سريع با ديگران ‌ارتباط دوستانه برقرار نمي‌كنيد، ولي به محض انجام ‌اين كار دوستتان را براي هميشه براي خود نگه مي‌داريد. به ندرت به دنبال زندگي رمانتيك مي‌رويد و شريك شما غالبا به ‌واسطه اين صفات ممتاز تحت تاثيرتان قرار مي‌گيرد، اما از توانايي شما ‌در نشان دادن اين احساسات نااميد است. ‌‌ ‌

موز: ‌‌ ‌عاشقان موز افرادي دوست داشتني، آرام و طبيعتا گرم و با احساس هستند. شما غالبا از نداشتن اعتماد به نفس و خجالتي ‌‌بودن در رنج هستيد. ديگران از طبع آرام و شيرينتان سوء‌استفاده كرده و ‌‌سعي مي‌كنند به اين وسيله براي خود ‌موقعيت‌هاي جالبي را رقم بزنند. عاشق شريك زندگي خود در تمام زمينه‌ها هستيد و اين عشقبه خاطر زيبايي جسمي و ‌‌‌روحي اوست! به خاطر روشي كه داريد روابط شما با او همواره در يك هماهنگي كامل است. ‌

‌نارگيل: ‌دوستداران اين ميوه سنگين و كمياب افرادي جدي، بافكر و باشعور هستند. شما از روابط اجتماعي لذت مي‌بريد و به ويژه روي ‌همراهان و دوستان خود حساسيت خاصي داريد. ممكن است كمي خودخواه به نظر آييد، اما لزوما چنين صفتي در شما ‌برجسته نمي‌شود. شما فردي سريع الانتقال، آگاه و گوش به‌زنگ هستيد كه در زمينه‌ شغلي هميشه در بالاترين رده قرار ‌داشته و به بهترين نحو كارها را انجام مي‌دهيد. شما نياز به شريكي عاقل داشته و عقل و احساس را با هم در اين مسئله ‌دخالت نمي‌دهيد. ‌

گيلاس: ‌چنانچه گيلاس ميوه محبوب شماست، زندگي هميشه به شيريني كه در نظر ‌داريد خود را به شما نشان نمي‌دهد. فراز و فرود ‌در زندگيتان زياد است، به ويژه در موقعيت‌هاي حرفه‌اي و كاري. شما هميشه و در هر پروژه‌اي كمي پول به دست مي‌آوريد ‌و نه به مقدار زياد. ذهني فعال و خلاق داشته و غالبا به دنبال چيزهاي نو هستيد. شما شريكي صميمي و وفادار مي باشيد، اما ‌اثر گذاشتن بر احساسات شما كار ساده‌اي نيست. خانه‌تان براي شما به ‌منزله بهشت است و هيچ چيزي را بيشتر از اين ‌دوست نداريد كه در منزل باشيد و دوستان، آشنايان و افراد خانواده، شما را ‌دوره كنند. ‌

انگور سياه: ‌به طور كلي آدمي مودب و خوشرو هستيد، اما گاهي اوقات سريعو به ‌شدت عصباني مي‌شويد، هر چند به همان سرعت نيز ‌‌ ‌عصبانيت شما فروكش مي‌كند. از زيبايي‌ها به هر شكلي كه باشد، لذت ‌مي‌بريد. بسيار محبوب و موردعلاقه ديگران هستيد ‌و اين محبوبيت به علت طبيعت گرم شماست. شور، شوق و علاقه وافري به ‌زندگي داريد و ازهر كاري كه مي‌كنيد، لذت ‌مي‌بريد؛ اعم از لباس پوشيدن، خوردن و خوابيدن. شريك شما بايد در تمام ‌شور و علاقه شما سهيم باشد تا بتواند ازتمام ‌چيزي كه به او هديه مي‌دهيد، لذت ببرد! ‌

هلو: ‌درست مثل هلو شما از عصاره زندگي لذت مي‌بريد. فردي رك گو بوده و ‌روشي دوستانه داريد. در بخشش و در فراموش ‌كردن نظير نداريد و براي دوستي‌ها ارزش بسيار زيادي قائل هستيد. حس ‌استقلال‌طلبي در شما بسيار قوي مي‌باشد و اين امر‌ ‌از شما فردي راستگو ساخته است. ‌عاشقي ايده‌آل، صبور، صميمي و يكرنگ هستيد. با اين حال به هيچ وجه دوست نداريد احساسات خود را در ملاء عام بروز دهيد. ‌

‌گلابي: ‌چنانچه فكر خود را معطوف به انجام كاري مي‌كنيد، مي‌توانيد آن را با ‌موفقيت به انجام برسانيد. شما دوست داريد كه نتيجه ‌تلاش‌هايتان را به سرعت ببينيد. از انگيزه‌هاي مفيد ذهني لذت برده و ‌دنباله‌رو آن هستيد. كمي خجالتي به نظر مي‌رسيد و ‌در بيان احساسات خود چندان راحت نيستيد. زماني كه به دنبال شريك ‌زندگي هستيد به هوش سرشار، ديد وسيع و دل ‌دريايي‌اش اهميت مي‌دهد.‌

 مقدمه:
گزارش ميزان ارجاع به مجله هاي (JCR (Journal citiation Report هر سال توسط انستيتو اطلاعات علمي ISI ( Institute for scientific Information) واقع در شهر فيلادلفياي آمريکا منتشر مي گردد. اين گزارش حاوي اطلاعات ارزشمندي پيرامون مجله ها و رتبه بندي آنها مي باشد.

فاکتور تأثير (Impact Faktor)، براي نخستين بار در سال 1995 و توسط بنيانگذار ISI گارفيلد Garfield مطرح شد و به سرعت به صورت دستورالعملي جهت گزينش بهترين مجله ها به کار رفت. حقيقت اين است که اين فاکتور ابزار کاملي براي اندازه گيري کيفيت مقاله ها نمي باشد، بلکه چون روش بهتري وجود ندارد و در حال حاضر نسبت به ديگر معيارها براي ارزيابي علمي از مزايايي برخوردار است، لذا عموماً مورد استفاده قرار مي گيرد.

JCR بيش از 7500 مجله معتبر را در حدود 200 حوزه موضوعي از سال 1997 به بعد در بر مي گيرد و با استفاده از آن مي توان مجله ها را در حوزه هاي تخصصي، طبقه بندي و شاخص هاي رتبه بندي آنها را بررسي کرد. JCR در دو نسخه موجود است، نسخه علمي آن در بر گيرنده بيش از 5900 ژورنال علمي و نسخه علوم اجتماعي مشتمل بر 1700 ژورنال است. JCR از طريق Web of knowledge به شرط پرداخت وجه اشتراک قابل بررسي است.

ضريب تاثير (IF) چيست؟

فاکتور تاثير به صورت ميانگين، تعداد ارجاعات به يک مورد قابل استناد (نظير مقاله پژوهشي، مقاله مروري، نامه، ياد داشت، چکيده و..) در يک مجله علمي در طول زماني معين تعريف شده است. فاکتور تأثير، تعداد ارجاعات به مقاله هاي منتظر شده در دو سال قبل مجله تقسيم بر تعداد مقاله هاي منتشر شده در دو سال مذکور است. در مواردي فاکتور تأثير مجله بطور ميانگين (که معدل فاکتور تأثير طول دوران فهرست شدن آن مجله در ISI مي باشد)، نيز مورد استفاده قرار مي گيرد. اين شاخص مهمترين و در عين حال کاربردي ترين شاخص ارزيابي مجله ها از نظر ISI است. اين عامل همه ساله توسط ISI بر مبناي ارجاعات به هر يک از مجله هاي علمي آن محاسبه مي شود و نتيجه در گزارش JCR منتشر مي شود. اين ضريب نه براي مقاله يا نويسنده بلکه براي مجله محاسبه مي شود. محاسبه بر مبناي يک دوره سه ساله صورت مي گيرد.

چگونه يک مقاله ISI ارزيابي مي شود؟

براي اينکه بتوانيد يک مقاله بنويسيد، لازم است در اين زمينه اطلاعاتي داشته باشيد. اگر اين مقاله را براي مؤسسه اطلاعات علمي ISI مي نويسيد، احتمالاً برايتان مهم است که بدانيد اين مقاله ها چگونه ارزيابي مي شود.

امروزه ارزيابي مقاله هاي علمي يکي از دغدغه هاي جوامع علمي مي باشد. مؤسسه اطلاعات علميISI براي ارزيابي تحت پوشش فهرست نويسي خود، سه شاخص در نظر گرفته است:

1-فاکتور تأثير گذار (IF): اين شاخص مهمترين و در عين حال کاربردي ترين شاخص ارزيابي مجله ها از نظر ISI است.

2-شاخص فوري(Immediately): تعداد ارجاعات به مقاله هاي منتشر شده مجله در سال مورد ارزيابي تقسيم بر تعداد مقاله هاي منتشر شده در همان سال مجله مذکور است. اين شاخص در حقيقت شيب رشد منحني ارجاعات را بيان مي کند.

3-شاخص نيمه عمر استناد(Cited Half-Life):نيمه عمر ارجاعات يا نيمه عمر استناد، تعداد سال هايي است که از سال ارزيابي بايد به عقب برگشت تا شاهد پنجاه درصد کل ارجاعات به مجله در سال مورد ارزيابي باشيم. به عبارت ديگر، اين شاخص مدت زماني که نيمي از کل استنادات به آن مجله صورت پذيرفته باشد را نشان مي دهد و در حقيقت سرعت کاهش ميزان ارجاعات به مجله را بيان مي کند.

بديهي است که وقتي مقاله هاي يک مجله ارزش خود را براي ارجاعات، زود از دست بدهند (مقاله ها سطحي باشند و خيلي زود بي ارزش شوند)، تنها به مقاله هاي جديد مجله ارجاع داده مي شود. اين موضوع باعث مي شود که نيمه عمر ارجاعات به مجله کاهش يابد. بنابراين هر چه نيمه عمر ارجاعات به مجله بيشتر باشد، نشان مي دهد که ارزش مقاله هاي مجله در طول زمان بيشتر حفظ شده است و هنوز مورد ارجاع قرار مي گيرند. در مجموع هرچه نيمه عمرارجاعات به يک مجله بيشتر باشد، ارزش مجله بالاتر مي رود.

در پايان هر سال، مجله هاي تحت پوشش فهرست نويسي ISI که در فهرست وبگاه علم (Web of Science=WOB) قرار گرفته اند، ارزيابي مي شوند. معيارهاي ارزيابي و سنجش همان شاخص هاي ارزيابي ISI (سه شاخص اشاره شده دربالا) مي باشند. نتايج اين ارزيابي نيز درگزارش هاي ارجاع مجله JCR هر سال جهت اطلاع عموم اعلام مي شود.

در بين فاکتورهاي بالا، فاکتور تأثير، کاربردي ترين شاخص مي باشد و امروزه به طور گسترده اي در درجه بندي و ارزيابي مجله هاي مورد استفاده قرار مي گيرد. اين فاکتور در حقيقت توانايي مجله و هيأت تحريريه آن را در جذب بهترين مقاله ها نشان مي دهد.

بانک اطلاعات ISI، مرکزي براي فهرست نمودن و پوشش دادن جامع مهمترين مجله هاي علمي منتشره در دنيا به منظور تبادل اطلاعات ميان پژوهشگران مختلف مي باشد. پر واضح است که منظور از پوشش جامع، فهرست نمودن کل مجله هاي علمي منتشر شده در جهان نمي باشد. چرا که از طرفي مقرون به صرفه نيست و از طرف ديگر تمام مجله هاي نشر يافته در جهان از استانداردهاي ISI پيروي نکرده اند و از غناي علمي لازم برخوردار نيستند. ارزيابي مجله هاي علمي ISI به طور مستمر و مداوم هر دو هفته صورت مي گيرد. ارزيابي کنندگان ISI در حدود 2000 عنوان جديد را سالانه مورد ارزيابي قرار داده و تنها 10 تا 12 درصد از مجله هاي علمي ارزيابي شده، انتخاب مي شوند. هر مجله علمي قبل از انتخاب شدن و فهرست شدن در ISI يکسري مراحل ارزيابي را پشت سر مي گذارند.

از جمله عوامل مورد ارزيابي و رعايت استانداردهاي بانک اطلاعاتيISI، کميته علمي منتخب مجله، تنوع بين المللي مقاله هاي چاپ شده درآن، نشر به موقع مجله و جايگاه نشر آن مي باشد. لازم به ذکر است که هيچ يک از اين عوامل به تنهايي مورد بررسي و ارزيابي قرار نمي گيرد، بلکه با بررسي مجموع عوامل، يک امتياز کلي داده خواهد شد.

از جمله مواردي که در ارزيابي مجله مورد توجه قرار دارد اين است که عنوان مقاله ها، چکيده و کلمات کليدي بايد به زبان انگليسي باشد همچنين توصيه مي شود که منابع نيز به زبان انگليسي نوشته شوند. اگر چه اطلاعات علمي مهم به تمامي زبانها به چاپ مي رسد، اما موارد ذکر شده بايد به زبان انگليسي باشد تا تحت داوري و ارزيابي ISI قرار گيرد زيرا ارزيابي کنندگان مجله هاي علمي در ISI نمي توانند عناوين ومنابع بکار رفته در مقاله ها را به زبان انگليسي ترجمه کنند. داوري علمي و تخصصي مقاله هاي چاپ شده در مجله توسط داوران نام آشناي علمي از جمله عمده ترين موارد مورد توجه ارزيابي کنندگان مي باشد که گوياي اعتبار و غناي علمي مجله است.

سه پايگاه WOS ، EST و JCR از معتبرترين پايگاه هاي علم سنجي هستند که توسط مؤسسه اطلاعات علمي ISI تهيه و روز آمد سازي مي شوند.

پايگاه Essential Science Indicators) ESI بر مبناي دوره هاي زماني 10 ساله، به ارائه آمار در قالب شاخص هاي تعيين شده توليد علم از جمله رتبه علمي کشورها بر اساس تعداد توليدات علمي، تعدا کل استنادها و نسبت استناد به توليدات علمي مي پردازد.

در پايگاه Web of Science)WOS) امکان جستجو و استخراج اطلاعات در طول دوره هاي زماني مختلف بر اساس شاخص هاي گوناگون علم سنجي وجود دارد.

پايگاه (JCR (Journal citation Reprts به ارائه گزارش استنادي نشريه ها مي پردازد.

از طرفي تعداد نشريه هايي که هر کدام از اين پايگاه ها نمايه مي کنند نيز با ديگري متفاوت است.

بهترين معيارهاي ISIبراي نمايه کردن مجله ها چيست؟

در سايتISI چهار مورد به عنوان ملاک هاي اصلي نمايه شدن مجله آمده است که عبارتند از:
1-زمان بندي نشر، تعريف شده باشد يعني معلوم باشد که فصلنامه است، ماهنامه است يا... و در موعد معين هم آماده شود.

2-فرآيند داوري براي مجله تعريف شده باشد.

3-قواعد نشر بين المللي را رعايت کند. براي مثال، عنوان مجله گوياي محتواي آن باشد.

4-مقاله به هر زباني که باشد مهم نيست ولي چند مورد در آن بايد به زبان انگليسي باشد که عبارتند از: اسامي نويسندگان، عنوان، چکيده و کلمات کليدي و حتي الامکان منابع و مآخذ هم انگليسي باشد.

موارد فرعي هم وجود دارد که شامل اين موارد است:

1-مجله بايد حوزه بين المللي داشته باشد و به يک حوزه جغرافيايي خاص تعلق نداشته باشد.

2-در حوزه آن مجله، ترجيحاً مجله مشابه نباشد يا اگر هست آن مجله معيار برتري نسبت به آنها داشته باشد.

3-افراد به وجود آورنده آن حتي الامکان افراد شناخته شده اي باشند.

4-افراد به وجود آورنده، توزيع جغرافيايي مناسبي داشته باشند مثلاً همه ايراني نباشند.

البته موارد فرعي، نمره اضافه دارد و در قبولي يا رد مجله از طرفISI نقش بازي نمي کند.

جايگاه توليد علم ايران در سطح بين المللي

تحقيقات نشان مي دهد که توليد علم در ايران، ويژه در سال هاي اخير از رشد بسيار خوبي برخوردار بوده است. براساس آخرين آمار پايگاه Essential Science Indicator) ESI) طي دوره 10 ساله اخير، جمهوري اسلامي ايران در بين 145 کشور که رتبه بندي بر روي آن ها صورت پذيرفته است، در رده چهلم جهان قرار مي گيرد و اين درحالي است که در دوره 10 ساله پيشين که اول ژانويه 1997 تا 30 آوريل 2007 را در بر مي گيرد، جمهوري اسلامي ايران با 26 هزار و 495 عنوان توليد علمي، از اين نظر در بين کشورهاي جهان در رده چهل و يکم ودر بين کشورهاي اسلامي، پس از ترکيه و مصر در رده سوم قرار مي گرفت.

در دوره 10 ساله اول (ژانويه 1997تا 30ژوئن 2007)، کل توليدات علمي ايران، 85هزار و 629بار مرود استناد قرار گرفته است که به اين ترتيب نسبت تعداد استنادها به توليدات علمي ايران، 3/11 بوده است.

 هر چند تعداد کل استنادها و همچنين نسبت استنادها به توليدات علمي ايران نسبت به دهه منتهي به 30آوريل 2007 افزايش يافته است، اما اين نظر رتبه ايران نسبت به دوره قبل تغييري نداشته است.

 از طرفي، بر اساس آمار پايگاه Web of Science)WOS)، جمهوري اسلامي ايران در دوره تقريبي 9 ماهه اول سال 2007که از اول ژانويه لغايت 25 سپتامبر سال 2007، برابر با 11 دي ماه 1385 لغايت 3 مهرماه 1386 را در برمي گيرد، داراي 6289عنوان توليد علمي نمايه شده بوده است. براساس اين آمار نيز کشورمان از نظر تعداد توليدات علمي، رتبه دوم را در بين کشورهاي اسلامي به خود اختصاص مي دهد و پس از ترکيه و قبل از مصر قرار مي گيرد.

 اين در حالي است که در همين دوره 9 ماهه، ترکيه داراي 13402عنوان، مصر داراي 2790عنوان، پاکستان داراي 1443 عنوان و عربستان سعودي داراي 1311 عنوان توليد علمي نمايه در پايگاه WOS بوده اند.

تعداد نشريه هاي ايراني نمايه شده در پايگاه JCR در سال 2006 نسبت به سال 2005 از سه عنوان به شش عنوان افزايش يافته است.

دکتر عبدالرضا نوروزي چاکلي، مدير سابق گروه علم سنجي مرکز تحقيقات سياست علمي کشور وعضو هيأت علمي گروه علوم کتابداري و اطلاع رساني دانشگاه شاهد، علت اين پيشرفت را اقدامات و تسهيلاتي که در سالهاي اخير جهت پژوهش در سطح کشور، برگشت بورسيه ها به کشور پس از فراغت از تحصيل، توسعه رشته هاي تحصيلات تکميلي به ويژه دوره هاي دکتري، افزايش اعزام پژوهشگران به سفرهاي کوتاه مدت جهت تحقيق و ارائه مقاله در کنفرانس هاي بين المللي و نيز راهيابي 14 عنوان نشريه ايراني به زبان انگليسي در پايگاه هاي ISIکه ورود تعداد زيادي از مقاله هاي ايرانيان را به پايگاه هاي ISI در پي داشته و زمينه مورد استناد واقع شدن مقاله هاي ايرانيان را فراهم کرده اند، عنوان کرده است.

نتيجه گيري

وجود مشکلاتي همچون تعامل کمتر پژوهشگران ايراني در قياس با پژوهشگران خارجي، عدم تمايل در انجام هرگونه کار گروهي و سرقت ايده ها -که در جامعه ما نسبت به جوامع ديگر شايع تر است- از جمله دلايلي عدم همکاري بين نويسندگان ايراني در خلق آثار علمي است.

در حال حاضر به خودي خود اين تعامل در حال افزايش است زيرا اخيراً تعداد زيادي از مجله هاي معتبر خارجي مقاله هاي تک نويسنده اي را نمي پذيرند و رد مي کنند و مقاله هاي چند نويسنده اي را ترجيح مي دهند.

 زيرا اثري که با مشارکت چند متخصص به رشته تحرير در آمده، به احتمال زياد معتبرتر از اثري است که توسط يک نويسنده توليد شده است. همچنين مقاله هاي تک نويسنده اي در مقايسه با مقاله هاي چند نويسنده اي کمتر مورد استناد واقع مي شوند.

برگزاري کنگره ها و مجامع در سطح ملي و بين المللي نيز باعث ايجاد تعامل ميان انديشمندان مي شود. اين اعتماد در پژوهشگران بايد به وجود بيايد که ايده هاي آنان محفوظ مي ماند؛ از جمله اين که نسبت به ثبت اختراعات اقدامات مؤثرتري انجام مي شود و ايده هاي علمي و پروپوزال هاي پژوهشگران در فضايي امن تر و بانگاهي صددرصد علمي و به دور از هرگونه اعمال نظر شخصي مورد بررسي واقع شوند و نتيجه ارزيابي، سريع تر به اطلاع آنان برسد.

امروزه مهمترين روش ارزشيابي نشريه هاي علمي، علم سنجي است که معمولاً از طريق پايگاه هاي استنادي ISI و مجله همراه آنها JCR صورت مي گيرد.اين هم بايد براي ارزشيابي مجله هاي فارسي نيز به وقوع بپيوندد. بعد از جنگ جهاني دوم، جهان با حجم انتشارات روبرو شد که ارزيابي انتشارات علمي را با مشکلاتي مواجه کرد و در پي آن راهکارهايي که براي حل مشکل پيشنهاد شد، روش هاي کمي بودند که يکي از موفق ترين آنها که برد جهاني پيدا کرده است روش علم سنجي است.

حوزه عمل علم سنجي، پايگاه هاي استنادي است. بنابراين نه تنها ايران بلکه همه کشورهايي که زبان علمي آنها غير انگليسي است به پايگاه هاي استنادي خود نيازمندند، زيرا نقص عمده پايگاه ISI تکيه فراوان آن به زبان انگليسي است. در نتيجه کشورهايي زبان ملي و علمي آنها غيرانگليسي است، تنها بخش انگليسي انتشارات علمي آنها وارد پايگاه ها مي شود و مورد ارزيابي قرار مي گيرد. شايد به همين دليل است که کشورهايي مثل چين، ژاپن، کره، مالزي، و... به تهيه نمايه هاي استنادي خود اقدام کرده اند.

به منظور ارزيابي کل انتشارات علمي ايرانيان و نيز تحکيم هرچه بيشتر استقلال علمي کشور، ايجاد پايگاه هاي نمايه هاي استنادي علوم، علوم اجتماعي، هنر و علوم انساني درداخل الزامي است.

منابع:

-پايگاه اطلاعات علمي SID
-سخنراني دکتر عباس چاکلي، مدير سابق گروه علم سنجي مرکز تحقيقات سياست علمي کشور
-Jouma citiation Reprts
به نقل از: نشريه دانشگاه علم و صنعت ايران/شماره65
منبع: نشريه اطلاعات علمي شماره357