شيوه‌نامه ارزيابي عملكرد انجمن‌هاي علمي دانشجويي دانشگاه‌ها و مراكز آموزش عالي

مقدمه:

به منظور تقويت انگيزه و خلاقيت دانشجويان مستعد و توانمند در فعاليت‌هاي علمي و جهت‌دهي بنيه علمي آنان در مسير توسعه مبتني بر دانايي و پيشبرد نهضت نرم‌افزاري، شيوه‌نامه ارزيابي عملكرد انجمن‌هاي علمي دانشجويي دانشگاه ها و مراكز آموزش عالي به شرح ذيل تدوين مي‌گردد.

الف: هدف

تقويت انگيزه و فراهم‌سازي زمينه‌ براي شكوفايي استعدادها و بالفعل‌سازي توان علمي دانشجويان و بهره‌برداري از توانمندي آنها در تقويت فضاي علمي دانشگاه.

ب ـ شاخص‌هاي فعاليت

ارزيابي انجمن‌هاي علمي دانشجويي مطابق با شاخص‌هاي زير و امتيازاتي مربوط به هر كدام خواهد بود.

ب 1ـ برگزاري دوره‌هاي آموزشي تكميلي و تقويتي (10 امتياز)

ب 2ـ تشكيل كارگاه‌هاي آموزشي و تخصصي (10 امتياز)

ب 3ـ توليد و انتشار نشريه علمي و كتاب به صورت فيزيكي (10 امتياز)

ب 4 ـ توليد و انتشار نشريات و نرم‌افزارهاي الكترونيكي (10 امتياز)

ب 5ـ برقراري ارتباط هدفمند علمي از قبيل كارورزي، كارآموزي و بازديد علمي از سازمان‌هاي مختلف توليدي (10 امتياز)

ب 6ـ انجام پروژه‌هاي تحقيقاتي مورد نياز سازمان‌هاي مختلف صنعتي و خدماتي (10 امتياز)

ب 7ـ برگزاري و همكاري در اجراي جشنواره‌ها، كنفرانس‌ها و مسابقات علمي (داخلي و خارجي) (10 امتياز)

ـ به فعاليت ترويجي  فراتر از سطح دانشگاهي (استاني، منطقه‌اي، ملي و يا بين‌المللي) به صورت پلكاني 5 امتياز افزوده مي‌شود.

ب 8ـ راه‌اندازي و توسعه سايت اطلاع رساني (10 امتياز) 

ب 9ـ دريافت لوح تقدير، تنديس، و جوايز از سطوح دانشكده‌اي تا بين‌المللي ( 10 امتياز)

ـ در ازاي جوايز كسب شده از سطح استاني به بالا (ملي و بين‌المللي) 5 امتياز به صورت پلكاني افزوده مي‌شود.

ب 10ـ ارائه يا انجام يك ايده و طرح ابتكاري و نوآورانه (او امتياز)

تبصره: ارزيابي انجمن‌هاي علمي دانشجويي دانشگاه‌ها و مراكز آموزش عالي براساس عملكرد سال 87 آنها و توسط وزارت علوم طبق ماموريت و وظايف محوله قانوني انجام خواهد شد.

ج : رتبه‌بندي انجمن‌ها براساس شاخص‌هاي بند ب :

ج 1ـ رتبه A (ممتاز): شامل انجمن‌هايي كه 99 تا 100 امتياز را كسب كنند.

ج 2ـ رتبه B (بسيار خوب): شامل انجمن‌هايي كه 81 تا 99 امتياز را كسب كنند.

ج 3ـ رتبه C  (خوب): انجمن‌هايي كه 61 تا 80 امتياز را كسب كنند.

ج 4ـ رتبهD  (متوسط): انجمن‌هايي كه 41 تا 60 امتياز را كسب كنند.

ج 5ـ رتبه E (ضعيف) انجمن‌هايي كه 21 تا 40 امتياز را كسب كنند.                                                                                                 

             فرم رتبه‌بندي انجمن‌هاي علمي دانشجويي دانشگاه ............

 هر يك از ما ايرانيان به پيشينيه فرهنگ و تمدنمان مي‌باليم و آن را چراغ فرا روي خود براي مسير توسعه و پيشرفت مي‌دانيم. اين باليدن و افتخار به چيست؟ در تاريخ اين سرزمين، ثروتمندان بسياري بوده‌اند كه پس از چندين نسل و قسمت شدن ارثيه هنوز هم سهم‌الارثشان به اندازه يك آبادي است. در تاريخ اين سرزمين قدرتمندان زيادي بوده‌اند كه آوازه اقتدارشان هر طغيانگري را بر سر جاي مي‌نشانده‌است و در جغرافياي اين تاريخ، سراهاي پر زرق و برق و كاخهاي مجللي سر برآورده‌اند كه بسياري را لحظه‌اي درنگ در‌ آن آرزو بوده است. اما اين همه هيچگاه مايه افتخار و دستمايه اعتزاز نبوده است.

آنچه اسباب افتخار و احساس سرافرازي مردمان اين كهن خطّة آسماني شده است وجود و پرورش دانشمندان فرهيخته و علماي فرزانه‌اي است كه در هر دهه و برهه و سده، بسان ستاره‌اي درخشيده و از نور دانش و بينش خويش جامعه و تاريخ بشري را پر از نور و حيات كرده‌اند.

و اكنون در سايه سار علم و انديشه و در محيط پر شور و شعور دانشگاه، نوبت بيداري فرا رسيده است. نوبت بيداري علمي، نوبت گذر از غفلت فكري و علمي كه سالها بل قرنها اين ملت پراستعداد را فرا گرفته بود

و پيشتاز اين بيداري، جوانان فكور و انديشمندان بي‌چشمداشتي هستند كه تلألؤ انديشه و نور ايمانشان چشم دشمنان اين كهنْ سرزمين دانش پرور را به كوري كشانده است.

و در طليعة اين جوانان عالم و عامل، فرزندان علم دوست و حقيقت‌جوي ما در انجمن‌هاي علمي‌اند كه ذكر روز  و شب و دغدغه هميشه آنها تلاش و نوآوري علمي است. مطالعه مي‌كنند، اردوي علمي مي‌گذارند، براي مشاركت در يك فعاليت علمي از معضلات اساتيد محترم بهره مي‌برند، نمايشگاه مي‌زنند، كارگاه آموزشي ويژه برگزار مي‌كنند و همچون همكاران چندين ساله با يكديگر به شكل گروهي كار مي‌كنند، استوار، با انگيزه، از سخنان دلسرد‌كنندة اين و آن باكي ندارند، عاشقانه و دانشجويانه تلاش مي‌كنند تا در جريان علمي كشور و در فرآيند توليد دانش و نهضت نرم‌افزاري سهم و وظيفه خود را ايفا كنند. اينان باور كرده‌اند كه «مي‌توان و بايد»

و نهايتاً، انجمن‌هاي علمي را بايستي به عنوان تشكل‌هايي خودجوش و برآمده از ضمير دانش دوست جامعه ايراني بر شمرد كه به مثابه يك سرمايه عظيم اجتماعي و يكي از مؤلفه‌هاي دانشگاه تمدن ساز، ضمن توليد انديشه و فناوري، زمينه ساز تحولات مثبت و رو به جلو در عرصه دانش و فرهنگ و نقش آفرين توسعه فرهنگي و علمي خواهد بود.

بر اين اساس، همه فرهيختگان و دانشگاهيان بويژه اساتيد و پيشكسوتان عرصه‌هاي علمي و فناوري را به مساعدت و همكاري روز افزون و راهنمايي دلسوزانه قشر عظيم اعضاي انجمن‌هاي علمي توصيه مي‌كنم و اميدوارم كه ثمره اين تلاش‌هاي متعهدانه و دلسوزانه در قالب نظريه‌ها، راه‌حل‌ها و فناوري‌هاي كارساز در خدمت اعتلاي مادي و معنوي جامعه اسلامي تجلي نمايد و اوج‌گيري دانش و فرهنگ و تحقق دولت دانايي را نويد بخشد.

 

۷۵	پردیس ابوریحان دانشگاه تهران	خانم ابوالحسنی
		02923040611
۷۶	مذاهب اسلامی	جلال محمودی	تهران-خیابان فلسطین
		66969713

نشانی ما :

تهران / شهرک غرب / بلوار خوردین / خیابان هرمزان / نبش پیروزان جنوبی / ساختمان وزارت علوم / طبقه پنجم / دفتر امور فرهنگی / اتاق ۳/۵۰۳ / امور انجمن های علمی دانشجویی

تلفن : ۸۲۲۳۳۲۴۶ و۸۲۲۳۳۲۴۹ ۰۲۱

فکس: ۸۸۵۷۵۶۷۴

کد پستی :۶۴۸۹۱-۱۴۶۶۶

                      ليست حمايت از طرح‌هاي انجمن‌علمي دانشجويي

در ابلاغ اول سال ۸۸ از طرح های زیر حمایت شده و اعتبار لازم طرح ها در تاریخ ۱۹/۷/۸۸ طی نامه مالی شماره ۶۳۲۶/۷۲ به حساب دانشگاهها واریز شده است.

امور انجمن هاي علمي دانشجويي دفتر امور فرهنگي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري در راستاي تعميق، توسعه، ترويج و ارتقاء سطح فعاليت‌هاي علمي دانشجويان و با بهره‌گيري از پتانسيل‌هاي مادي و معنوي موجود در سازمان‌ها و نهادهاي مرتبط، در عرصه‌هاي ملي در جهت بالا بردن كيفيت فعاليت‌هاي علمي فرهنگي و با در نظر گرفتن نقش و اهميت انجمن‌هاي علمي دانشجويي در تحقق دانشگاه علم محور و حركت در مسير توسعه مبتني بر دانايي محوري اقدام به عقد تفاهم‌نامه‌هاي ذيل نموده است.

تفاهم‌نامه معاونت فرهنگي و اجتماعي سازمان پژوهشهاي علمي صنعتي ايران

با هدف همكاري سازمان در معرفي دانشجويان فعال عضو انجمن‌هاي علمي دانشجويي به مراكز صنعتي جهت گذراندن دوره كارآموزي و كارورزي جلب مشاركت آن سازمان جهت حمايت از فرهيختگان، پژوهشگران و مبتكران انجمن‌هاي علمي دانشجويي

سازمان توسعه نوآوريهاي دانشجويان كشور

با هدف برقراري ارتباط پژوهشي ميان انجمن‌هاي علمي دانشجويي و دستگاه‌هاي اجرايي

بنياد توانمندسازي منابع انساني ايران

به منظور جلب مشاركت بنياد در حمايت از انجمن‌هاي علمي دانشجويي مرتبط و همچنين همكاري في‌ما بين جهت چاپ و انتشار توليدات فعالان علمي دانشجويي

تفاهم‌نامه ادار كل امور فرهنگي با شركت URS (صادر كننده گواهينامه‌هاي استاندارد)

با هدف توسعه و تقويت سطح صلاحيت، آگاهي و آموزش انجمن‌هاي علمي دانشجويي در جهت استقرار سيستم‌هاي مديريت كيفيت براساس استانداردهاي بين‌المللي و اموزش انواع استانداردها به انجمن‌هاي علمي دانشجويي

تفاهم‌نامه اداره كل امور فرهنگي با خانه صنعت و معدن جوانان

در راستاي نيل به اهداف انجمن‌هاي علمي دانشجويي و خانه صنعت و معدن جوانان جهت ارتباط منطقي بين صنعت و دانشگاه و جلب نظر واحدهاي صنعتي تحت نظر خانه صنعت و معدن به منظور ارائه سرويس و خدمات علمي به دانشجويان انجمن‌هاي علمي دانشجويي

تفاهم‌نامه اداره كل با شركت بهينه‌ كاوش صنعت

به منظور برگزاري سمينار و كارگاه آموزشي و بازديد علمي و تخحصصي با موضوع جوشهاي غيرمخرب با تخفيف 100% ويژه فعالان انجمن‌هاي علمي دانشجويي

تفاهم‌نامه اداره كل با مركز توسعه آموزش‌هاي نوين

برگزاري دوره‌هاي آموزشي جهت تقويت و گسترش توان علمي دانشجويان كه اين دوره‌هاي آموزش به صورتد رايگان از طرف اداره كل براي دانشگاهها با همكاري اين موسسه برگزار مي‌گردد.

تفاهم‌نامه اداره كل با  انجمن علمي تخصصي آفبا (انجمن‌ فناوري‌هاي بومي ايران)

ارائه دوره‌هاي آموزشي ـ سمينارهاي تخصصي ـ استفاده از كتابخانه و بانك نرم‌افزار و حمايت از ابتكارات، طرح‌ها و نوآوري‌هاي دانشجويي با تسهيلات مناسب

تفاهم‌نامه اداره كل با پژوهشكده صنايع رنگ

باهدف همكاري و تعامل در راهبري، پشتيباني و حمايت انجمن‌هاي علمي دانشجويي مرتبط با حوزه‌هاي مختلف صنعت رنگ در عرصه‌اي علمي، پژوهشي، آموزشي

تفام‌نامه اداره كل امور فرهنگي با پژوهشگاه پليمر و پتروشيمي ايران

با هدف حمايت انجمن‌ علمي دانشجويي متوسط برگزاري دوره‌هاي آموزشي مرتبط و استفاده اعضاء انجمن‌هاي علمي دانشجويي از امكانات پژوهشگاه و همكاري اساتيد و متخصصين پژوهشگاه

تفاهم‌نامه اداره كل با مركز آموزش و تحقيقات صنعتي ايران

با هدف ايجاد امكان بازديدهاي علمي از صنايع و مراكز همكار جهت فعالان انجمن‌هاي علمي دانشجويي و فراهم آوردن شرايط كارآموزي و كارورزي فعالان انجمن‌هاي علمي دانشجويي

تفاهم نامه اداره كل با انجمن علمي تخصصي هوافضا

با هدف همكاري و تعادل در راهبري، پشتيباني و حمايت انجمن‌هاي علمي دانشجويي در عرصه‌هاي علمي، پژوهشي، آموزشي

تفاهم نامه اداره كل با خانه مديران

در جهت تقويت حوزه كارآفريني و تقويت و گسترش توان علمي دانشجويي از طريق برگزاري دوره‌هاي علمي و ارتباط منطقي بين صنايع و دانشگاه

تفاهم نامه معاون فرهنگي و اجتماعي وزارت علوم با رياست دانشگاه صنعتي مالك اشتر

با هدف تعامل و همكاري و ايجاد ارتباط فعالان  انجمن‌هاي علمي دانشجويي و وزارت دفاع نظير بازديدهاي علمي و ....

تفاهم نامه اداره كل با باشگاه پژوهشگران دانشجو

با هدف شناسايي و سازماندهي دانشجويان پژوهشگر جهت حمايت و هدايت ايشان در قالب گروه‌هاي تخصصي، اخذ سهميه عمره دانشجويي به منظور اعزام دانشجويان برگزيده انجمن‌هاي علمي دانشجويي با حج عمره مفرده

 تفاهم نامه اداره كل با موسسه كار و تامين اجتماعي

با هدف شكوفايي استعدادها و جهت دهي به پتانسيل‌هاي دانشجويان فعال انجمن‌هاي علمي دانشجويي جهت يادگيري مهارتهاي كارآفريني

 تفاهم نامه اداره كل با انجمن مديريت سبز ايران

با هدف توسعه و تقويت سطح صلاحيت، آگاهي و آموزش دانشجويان در جهت مديريت زيست محيطي براساس استانداردهاي بين‌الملل و ملي و مدلهاي شناخته شده جهاني ويژه فعالان انجمن هاي علمي دانشجويي رشته‌هاي مرتبط

 تفاهم نامه اداره كل با سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري

با هدف توسعه همكاري‌هاي فيمابين در راستاي شكوفايي استعدادها و استفاده بهينه از پتانسيل‌هاي دانشجويي به ويژه فعالان انجمن‌هاي علمي دانشجويي

 تفاهم نامه تجهيز انجمن‌هاي علمي دانشجويي ميان معاونت فرهنگي و اجتماعي و روساي دانشگاه‌ها

با هدف تأسيس راه‌اندازي و تجهيز دفاتر انجمن علمي در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي كشور.

 تفاهم‌نامه معاونت فرهنگي و اجتماعي با موسسه اكو

اين تفاهم نامه در راستاي جلب مشاركت موسسه اكو به منظور تبادل علمي و فرهنگي ميان كشورهاي عضو اين سازمان مي‌باشد. در اين راستا قرار بر آن است تا اساتيد، دانشجويان كشورهاي عضو مؤسسه با ايران تبادلات علمي و فرهنگي داشته باشند و در اين ميان انجمن‌هاي علمي دانشجويي سهم به‌سزايي دارند.

اداره كل امور فرهنگي وزارت علوم در راستاي همكاري با نهادهاي بين‌المللي و در ادامه تشويق‌ها و ترغيب‌هاي صورت گرفته براي فعالين انجمن‌هاي علمي، اقدام به انعقاد تفاهم‌نامه‌اي با مؤسسه‌اي بين‌المللي آيسته نمود. اين مؤسسه با دارا بودن 70 شعبه در سطح دنيا اقدام به تبادل دانشجو جهت دوره‌هاي آموزشي و كارآموزي مي‌نمايد. در همين راستا طي سالهاي 86 و 87، 88 تعدادي از دانشجويان فعال حوزه انجمن‌هاي علمي دانشجويي گروه فني مهندسي و علوم پايه به اين دوره‌ها اعزام شدند.

ليست كتب انتشار يافته توسط دفتر امور فرهنگي ويژه انجمن‌هاي علمي دانشجويي

اتحاديه هاي انجمن هاي علمي دانشجويي تشكل هايي هستند كه با حضور داوطلبانه انجمن هاي علمي دانشجويي يك رشته از دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالي مختلف به منظور انجام فعاليت هاي علمي كلان دور هم جمع مي شوند. اين تشكل عملا با حضور نمايندگاني از انجمن هاي علمي دانشجويي در يك رشته تشكيل مي گردد كه به واقع نشان از درجه اي پيشرفت و تكامل فعاليت تشكيلاتي و گروهي است.

انجمن هاي علمي دانشجويي كه فعاليت هاي خود را در قالب كار گروه هاي مختلف تعريف مي نمايند در طول فعاليت خود دوستان و همتايان خود را در ديگر دانشگاه ها مي يابند يا احساس اين نياز را از خود ساتع مي كنند كه نتيجه آن شكل گيري اتحاديه اي به نام رشته متبوع مي گردد.

معاونت فرهنگي و اجتماعي وزارت علوم كه در سطح كلان فعاليت هاي جمعي دانشجويي را راهبري مي نمايد در راهبردهاي خود به حمايت از راه اندازي اتحاديه ها اهتمام جدي دارد وليكن مشاركت در راه اندازي و تاسيس اتحاديه انجمن هاي علمي دانشجويي در يك رشته امري كاملا داوطلبانه و بر اساس ساختاري از پايين به بالا تشكيل مي گردد.

وجود نگاهي توام با ارتقا محوري و بينشي مبتني بر توسعه سطح كيفي و كمي فعاليت ها در بدنه فعاليت تشكيلاتي امري لازم است چرا كه بدنه دانشجويي هرچه پيشتر مي رود متناسب با شرايط و تحولات سياسي_ اقتصادي_ اجتماعي و فرهنگي جامعه از روزآمدي بيشتري بهره مند مي گردد كه نگاه فوق را مي طلبد. دوبرو براي اتحاديه هاي علمي در اختيار داشتن فقط يك سري وسايل فني و يا نيروي انساني ماهر را كافي نمي داند بلكه در كنار آن نوآوري اتحاديه را شرط لازم براي بقا و تداوم آن مي داند. در سطح كاربردي اتحاديه هاي علمي دانشجويي راه حل ساختي سازماني، فرايند مديريتي، آموزش نيروي انساني، خدمات نگهداري و روش هاي ويژه برقراري روابط متقابل با ساير تشكل ها را شامل مي شود. قاعده كلي اين است كه اگر قرار است علوم، فنون و تكنولوژي جديد باروري بيشتري داشته باشد فراتر از يك تشكل علمي دانشجويي به طور مجزا نيازمند يك اتحاديه كه شامل گروهي از فعالان همگن است را شامل مي شود.

كاپلان معتقد است سازمان هاي نوين كه متشكل از يك گروه همگن مي باشد از وسعت و پيچيدگي خاصي برخوردارند كه مديران آينده در حوزه هاي اجرايي، آموزشي و پژوهشي از ميان ايشان بيرون مي آيد.

در راستاي ادبيات پژوهشي فوق كه حكايت از نقش و اهميت اتحاديه هاي انجمن هاي علمي دانشجويي مي باشد اين امر كاملا واضح است كه در پرتو يك تبادل پويا و چند جانبه است كه اولا ترمينال هايي از اطلاعات با همديگر ارتباط برقرار مي كنند كه پس از اين ارتباط انتظار هرگونه رشد و تكامل از نوع " هم افزايي " امري مسلم است.

در همين راستا است كه دفتر امور انجمن هاي علمي دانشجويي وزارت علوم همت جدي خود را بر آن داشته است تا ضمن فراهم سازي امكان ملاقات انجمن هاي علمي دانشجويي در يك رشته ايشان را به سمت تشكيل يك اتحاديه علمي سوق دهند و نقش واقعي در اين ارتباط متوجه خود دانشجويان مي باشد و دفتر امور فرهنگي و دفتر امور انجمن هاي علمي دانشجويي نقش تسهيل گرا را دارا مي باشند.

از زمان تاسيس اتحاديه هاي انجمن هاي علمي دانشجويي (1382) تا كنون 10 اتحاديه علمي تشكيل شده است. روند تشكيل اين اتحاديه ها از زمان تاسيس به اين گونه بوده است كه تا پايان مهر ماه سال 1384 تنها 3 اتحاديه علمي تشكيل شده و از آن زمان تا كنون با رشدي چشمگير 10 اتحاديه جديد نيز راه اندازي شده است و زمينه براي تاسيس تعدادي بيشتر نيز فراهم شده است كه با همت و توان بالاي دانشجويان فعال شاهد راه اندازي خيل عظيمي خواهيم بود.

اهتمام جدي همكاران دفتر امور انجمن هاي علمي دانشجويي از زمان فعاليت تاكنون اين گونه بوده است كه اصل مشتري مداري و اصالت بخشي به دانشجو به عنوان كارگزار امور فرهنگي را همواره مدنظر قرار داده و حمايت مادي و معنوي از اجرايي شدن طرح ها و ايده هاي دانشجويان در حوزه اتحاديه ها را اصل اول خود قرار دهند .

1ـ ويژگي‌هاي يك انجمن علمي دانشجويي مطلوب

سرفصل‌ها و موضوعات مورد ارائه در اين كارگاه عبارتند از:

ـ كار تيمي در فرهنگ ما

ـ تيم در مقابل گروه

ـ تيم‌هاي كارآمد

ـ مشكلات مبتلا به گروه‌ها

ـ چگونگي تشكيل يك تيم

ـ ويژگي‌هاي تيم‌هاي موفق

ـ نقش رهبري در يك تيم

اهداف كارگاه: توانمند‌سازي اعضاء انجمن‌هاي علمي دانشجويي

ـ تقويت و سامان‌بخشي به فعاليت‌هاي انجمن‌هاي علمي دانشجويي دانشگاه‌هاي كشور

مدت زمان برگزاري:يك روزه

۲ـ مديريت دانش (KM)

عناوين و سرفصل‌هاي قابل ارائه در اين كارگاه عبارتند از:

ـ چالش‌هاي عصر اطلاعات

ـ شكوفايي زيرساختهاي دانش

ـ بررسي مدل‌هاي مديريت دانش

ـ سازمان‌هاي يادگيرنده و ويژگي‌هاي آنها

ـ مهارت‌هاي زفتاري در عصر مجازي

ـ مديريت در عدم قطعيت

ـ رويكرد مشاركتي براي سيستم‌هاي مديريت دانش

مدت زمان برگزاري:4 ساعت (تئوري)

3 ـ مستندسازي تجارب

سرفصل‌ها و عناوين قابل ارائه در اين كارگاه عبارتند از:

ـ مفهوم تجربه و مستندسازي

ـ سلسله مراتب تجارب فردي

ـ مستندسازي، كاربردها و مزاياي آن

ـ محتواي مستندسازي (چه چيز بايد مستند شود)

ـ يادگيري سازماني

ـ فرآيند مديريت دانش سازماني

ـ ويژگي‌هاي دانش

ـ معيارهاي مستندسازي شامل 1ـ معيارهاي دوره پيش از تصميم  2ـ معيارهاي دوره اتخاذ تصميم 3ـ معيارهاي دوره بعد از تصميم

ـ حافظه سازماني (روش‌هاي مستندسازي)

ـ مطالعه موردي مستند

ـ راهكارهاي موثر به منظور مستندسازي تجارب

ـ انواع مطالعات مورد

اهداف كارگاه: كمك به دبيران، اعضاي شوراي مركزي و فعالان جهت پي‌بردن به ماهيت و ارزش دانش سازماني نهفته در زواياي تجارب آنها و نيز ياري رساندن به آنان در مسير ثبت و مستند اين تجارب

مدت زمان برگزاري:يك روزه

4ـ خلاقيت (فنون حل مساله)

سرفصل‌هاي مورد ارائه در اين كارگاه عبارتند:

 ـ بيان تجربه ناكام (مساله يابي)

ـ تعاريف و بيان مفاهيم پايه خلاقيت

ـ فرآيند حل مساله

ـ روش‌هاي ارايه ايده خلاق و ايده‌پردازي

ـ روش تصميم‌گيري

ـ موانع خلاقيت و روش‌هاي شكوفايي آن

اهداف كارگاه:ـ تبيان مفاهيم اوليه و پايه خلاقيت به منظور ايجاد ادبيات مشترك  

2ـ تبادل نظر و به اشتراك گذاشتن تجربيات در چهارچوب علمي و هدايت شده

3ـ ايجاد توانايي ثبت تجربيات  و تحليل وضعيت موجود

4ـ ايجاد توانايي تدوين فرآيند حل مساله

5ـ آشنايي با نحوه تفكر گروهي

6ـ آشنايي با روش‌هاي افزايش ايده و تصميم‌گيري

7ـ ايجاد نگاه مو شكافانه و تحليل‌گر در بين گروه‌ها

8ـ ايجاد فضاي مشاركت و كارگروهي به منظور فعاليت‌هاي مشترك آينده

طول دوره:۱ روز 

سرفصل‌هاي مورد ارائه در اين دوره عبارتند از:

ـ آشنايي با مفاهيم طرح‌نويسي و شيوه‌هاي مناسب آن

ـ بررسي ديدگاه‌هاي مختلف در طرح

ـ چگونگي تبديل ايده به طرح قابل ارائه

ـ معرفي ساختار ارايه طرح به وزارت علوم، تحقيقات و فناروي و سازمان‌هاي مشابه

ـ تدوين يك طرح مرتبط در حوزه كار انجمن‌هاي علمي دانشجويي

اهداف كارگاه:1ـ بيان مفاهيم اوليه و پايه طرح‌نويسي و ايجاد ادبيات مشترك براي تسهيل در تبادل نظر و همكاري هاي آينده

2ـ تبادل نظر و به اشتراك گذاشتن تجربيات فعالين انجمن‌هاي علمي دانشگاه در چهارچوب علمي و هدايت شده

3ـ ايجاد توانايي ثبت تجربيات و تحليل وضعيت موجود

4ـ ايجاد توانايي برگزاري جلسات طوفان فكري بصورت موثر و هدفمند

5ـ ايجاد نگاه مو شكافانه مشاركت تحليل‌گر در بين دانشجويان 

6ـ ايجاد فضاي مشاركت و كارگروهي به منظور فعاليت‌هاي مشترك آينده

7ـ ارائه محتواي طرح‌نويسي و فرآيند مساله‌يابي براي طرح‌هاي دانشجويان

8ـ بيان ويژگي‌هاي خوب يك طرح تدوين

مدت زمان برگزاري:يك روزه دو  روزه

عناوين و سرفصل‌هاي قابل ارائه در اين كارگاه عبارتند از:

ـ بررسي انواع مقاله (ISI ـ علمي ـ پژوهشي ـ ترويجي)

ـ شناخت مقاله از ديدگاه‌هاي مختلف (تجربي، گردآوري، تئوري پردازي و ...)

ـ تحوه نگارش مقاله

ـ نكات كليدي در نگارش، ارسال و پيگيري مقاله

آشنايي با نرم‌افزار Wote ـ End

مدت زمان برگزاري: يك روزه دو روزه 

 سرفصل‌هاي مورد ارائه اين دوره عبارتند از: 

1ـ مباحث مقدماتي

1ـ الف) تعريف شاخص ارزش و روش‌هاي افزايش آن

1 ـ ب) مفاهيم مرتبط با مهندسي ارزش

1ـ ج) معرفي برنامه‌ كاري مهندسي ارزش (سازماندهي ـ كارگاه ـ فعاليت‌هاي تكميلي)

2ـ سازماندهي مطالعات (بيان تئوري‌ و كار گروهي)

2 ـ الف) چگونگي انتخاب پروژه

2 ـ ب) تشريح فاز پيش مطالعه

2ـ ج) معرفي مساله تحت مطالعه

2ـ د) تشريح فاز اطلاعات

 ـ تحليل كاركرد (بيان تئوري و كارگروهي)

3 ـ الف) بحث مقدماتي در رابطه با تعريف كاركرد

3 ـ ب) تعريف و تدوين كاركردها و دسته بندي آنها  

4ـ خلاقيت

بيان مفاهيم مرتبط با مهندسي ارزش

5ـ ارزيابي

بيان چگونگي ارزيابي ايده‌ها (تشريح تكنيك‌هاي ارزيابي)

6ـ بسط و توسعه، ارائه و نتيجه‌گيري

اهداف:آشنايي با متدولوژي مهندسي ارزش از طريق يك مثال آموزشي در قالب يك كار گروهي. در اين دوره فاز اطلاعات و تحليل كاركرد بصورت كارگروهي بر روي يك مثال آموزشي انجام مي‌شود.

مدت زمان برگزاري:يك روزه دو روزه

8 ـ اصول و روش‌هاي برنامه‌ريزي (SWOT)

سرفصل‌هاي مورد ارائه در اين كارگاه عبارتند از:

ـ مفاهيم برنامه‌ريزي

ـ اصول برنامه‌ريزي

ـ برنامه‌ريزي استراتژيك

ـ برنامه‌ريزي عملياتي

ـ پايش و ارزشيابي برنامه

اهداف كارگاه:ـ آشنايي دانشجويان با مفاهيم برنامه‌ريزي و الزامات آن

ـ ايجاد توانايي برنامه‌ريزي براي پروژه‌هاي پژوهشي و علمي

ـ تهيه يك برنامه گروهي براي يكي از طرح‌هاي اجرايي انجمن

مدت زمان برگزاري:يك روزه دو روزه

9 ـ ارتباط موثر و كارگروهي

سرفصل‌هايي كه در اين گروه ارائه مي‌گردد عبارتند از:

ـ كارگروهي، اصول كارگروهي

ـ تعريف گروه / تشكيل گروه / انواع گروه

ـ ويژگي‌هاي گروه / گروه منسجم

ـ چرخه ارتباط و اجزاي آن

ـ انواع ارتباط

ـ مشكلات ارتباطي

ـ اصول و مهارت‌هاي ارتباطي

ـ انتقاد سازنده

ـ برگزاري جلسه مطلوب

اهداف كارگاه:ـ آشنايي با مفهوم ارتباطات اجتماعي و سازماني

ـ ايجاد فضاي كارگروهي و تشكيل كارگروه‌هاي كاري دانشجويي

ـ شيوه‌هاي رفتارسازماني در يك انجمن

ـ بررسي  و تحليل موانع ارتباطي و چگونگي انتقاد سازنده

ـ برگزاري جلسات مطلوب به منظور حصول نتيجه

طول دورهيك روزه دو روزه

10ـ مديريت نيروي داوطلب

سرفصل‌هاي مورد ارائه در اين كار گاه عبارتند از:

ـ مراحل تشكيل گروه

ـ دلايل انسجام گروه

ـ تدوين بيانيه ما موريت و كارگاه گروه

ـ بررسي منابع يك انجمن و مهمترين آن

ـ داوطلب كيست؟

ـ انواع داوطلب

ـ اصول كار داوطلبانه

ـ شاخص‌هاي كار داوطلبانه

ـ چگونگي ورود داوطلب

ـ مديريت نيروي داوطلب

ـ ايجاد انگيزه براي داوطلب

اهداف كارگاه:

ـ درك اهميت برنامه‌ريزي براي يك فعاليت داوطلبانه

ـ بيان تجربه و موانع در خصوص كار داوطلبانه

ـ چگونه براي داوطلبين خود برنامه‌ريزي كنيم.

ـ برنامه‌ريزي در خصوص جذب، نگهداري، آموزش و كاربري نيروي داوطلب در انجمن‌ها

مدت برگزاري:يك روزه دو روزه

11ـ سيستم مديريت استعدادها

عناوين و سرفصل‌هاي مورد ارائه در اين كارگاه عبارتند از:

ـ شناخت پتانسيل‌هاي دروني و فرصت‌هاي رقابتي افراد در انجمن

ـ پارادايم‌هاي نوين در مديريت منابع انساني و توانمندسازي آن

ـ هنر تعامل با استعدادها در انجمن

ـ بازي‌هاي آموزشي در زمينه مديريت استعدادها در سازمان‌هاي پيشرو

ـ آسيب‌شناسي رشد و تعالي استعدادها در انجمن

اهداف كارگاه: آشنايي با مفاهيم اوليه، ضرورت و اجراي صحيح سيستم مديريت استعدادها در انجمن

مدت زمان برگزاري:يك روزه

12ـ روش تحقيق

عناوين و سرفصل هاي مودر ارائه در اين كارگاه عبارتند از:

ـ انواع تحقيق

ـ متدهاي نوين تحقيق

ـ تفاوت‌هاي تحقيق در شاخصه‌هاي مختلف علم (علوم انساني، نفتي، مهندسي، علوم پايه و ...)

ـ استفاده بهينه از ابزار تحقيق

ـ تحقيق در آينده و ويژگي‌هاي آينده

اهداف كارگاه:پاسخگويي به مسائل علمي كه منجر به نوآوري و پيشرفت علم مي‌شود.

مدت زمان برگزاري:يك روزه

13ـ تدوين چشم‌انداز

عناوين و سرفصل‌هاي مورد ارائه در اين كارگاه عبارتند از:

ـ تعاريف مقدماتي و بررسي انواع چشم‌انداز

ـ مقايسه تطبيقي چشم‌انداز‌هاي نمونه (ملي ـ سازماني ـ فردي)

ـ نحوه نگارش چشم‌انداز (به صورت كارگروهي)

ـ چگونگي تدوين استراتژي (راهبرد) و نقشه سير

ـ پياده‌سازي چشم‌انداز (تحليل چند متر پيشرفته)

ـ آشنايي با BSC (كارت‌هاي ارزيابي متوازن محوز) در تحقيق چشم‌انداز

مدت‌زمان برگزاري:يك روزه

14ـ آشنايي با تجارت الكترونيك در بازارهاي بين‌الملل (فاركس)

 استفاده از فناوري‌هاي الكترونيكي در انجام امور بازرگاني پيشنهادي نسبتا طولاني دارد. در حقيقت، نياز به تجارب الكترونيكي از تقاضاهاي بخش‌هاي خصوصي و عمومي براي استفاده از تكنوولژي اطلاعات به منظور كسب رضايت مشتري، و هماهنگي موثر درون سازماني نشات گرفته است.

مي‌توان گفت اين نوع تجارت، از حدود 1965 ميلادي آزاد شد كه مصرف‌كنندگان توانستند پول خود را از طريق ماشين‌هاي خودپرداز (ATM) دريافت كرده و خريدهاي خود را با كارت‌هاي اعتباري انجام دهند. پيش از توسعه تكنولوژي‌هاي مبتني بر اينترنت در سال‌هاي آغازين دهه 90، شركت‌هاي بزرگ دست به ايجاد شبكه‌هاي كامپيوتري با ارتباطات مشخص، محدود و استاندارد شده براي مبادله اطلاعات تجاري ميان  يكديگر  زدند. اين روش مبادله الكترونيكي داده‌ها (EDI) ناميده شد. در آن سال‌ها، لفظ تجارت الكترونيكي، مترادف با مبادله الكترونيكي داده‌ها بود. ايجاد و توسعه اينترنت و شبكه جهان گستر، باعث خلق فرصت‌هاي زيادي براي توسعه و پيشرفت زيرساختها و كاربردهاي تجارت الكترونيك گرديد. در اين ميان بازار بين‌المللي مبادلات ارز (FOREX) از بزرگترين بازارهاي مالي دنيا محسوب مي‌شود.

با توجه به بررسي‌هاي موسسات تحقيقاتي و رشد سريع و روزافزون تجارت الكترونيك در كشورهاي پيشرفته و مزيتهاي رقابتي حاصل از آن، لازم است كه كشورهاي در حال توسعه، به منظور حضور در بازار رقابت جهاني سريعا تجديدنظر كنند.

ضرورت كارگاه: علاوه بر موارد ذكر شده در بالا امروزه در اين بازار ارزهاي مختلف كشورها، انرژي (نفتف گاز و ...) و كالاي مختلف مبادله مي‌شود كه اساس خريد و فروش آنها بر تحليل تكنيكال و فاندامنتال استوار است يعني به نحوي پيش‌بيني پذيرند. با توجه به اينكه بازار فاركس در اين چند سال بسيار مورد توجه قرار گرفته، ضرورت دارد تا قشر دانشگاهي با اين بازارا بزرگ و استراتژيك آشنايي يا بند ضمن اينكه با پژوهش‌هاي پيش‌بيني نيز آشنا مي‌شوند كه نقش بسيار مهمي در بخش صنعتي نمودن ايده‌ها و طرح‌هاي دانشگاهيان دارد.

اهداف: آشنايي دانشجويان با تجارت الكترونيك و به صورت خاص تجارت الكترونيك در بازارهاي بين‌المللي (فاركس)

طول دوره يك روز

ابزارهاي مورد نياز:

اينترنت

ويدئو پروژكتور

سالن جهت تدريس

كتاب‌هاي تجارت الكترونيك جهت ارائه به دانشجويان

عناوين و سرفصل‌هاي قابل ارائه در اين كارگاه عبارتند از:

ـ تعريف استرس و تشخيص آن از اضطراب

ـ علائم استرس در محيط كار

ـ بررسي دلايل استرس

ـ حفظ اوج عملكرد در هنگام مواجهه با استرس

ـ راهكارهاي لازم براي مقابله با استرس

ـ بازسازي شناختي براي رسيدن به يك نگرش سالم و سازنده در انجمن

اهداف:ـ درك سالم از استرس و بررسي ارتباط آن با انواع واكنش و تجربه شغلي

ـ پيشگيري از بروز استرس

ـ بيان راهكارهاي لازم و مقاومت در برابر تغيير

مدت زمان برگزاري:يك روزه

16ـ مديريت زمان

عناوين و سرفصل‌هاي مورد ارائه در اين كارگاه عبارتند از:

ـ تعريف كاربردي از رفتار به تعويق انداختن در محيط سازماني

ـ بررسي عوامل به تعويق انداختن كارها

ـ نقش اولويت ها در نيازها و نحوه تشخيص آنها

ـ تعريف هدف (تشخيص هدفمند از هدفدار)

ـ برنامه‌ريزي و تعريف منسجم و كاربردي از سازماندهي زمان

اهداف:ـ سرمايه‌گذاري زماني

ـ ايجاد تعامل در برنامه‌ريزي با توجه به ارزش‌ها، نيازها و خواسته ها

ـ ارزيابي زمان هاي صرف كرده تلفن كرده در مقايسه با زمان‌هاي باقي مانده

ـ راهكارهاي لازم براي Improve كردن و سنجش روزانه خود

مدت زمان برگزاري:ـ يك روزه ـ دو روزه

17ـ نگارش طرح كسب و كار در يك روز

عناوين و سرفصل‌هاي مورد ارائه در اين كارگاه عبارتند از:

ـ مباني و مفاهيم كارآفريني و كسب و كار

ـ مديريت مالي و حسابداري

ـ مسائل حقوقي بازاركار

ـ بازاريابي و مديريت بازار

ـ چگونگي نگارش طرح كسب و كار

اهداف:دانشجويان در پايان دوره قادر به نوشتن يك طرح مطلوب و حامع (بيزينس پلان) مي‌باشند.

مدت زمان برگزاري:ـ يك روزه ـ دو روزه

18ـ شناخت هويت و تاثير آن در سلامت سازمان (انجمن)

عناوين و سرفصل‌هاي قابل ارائه در اين كارگاه عبارتند از:

ـ تعريف ارزش‌ها و درك اثر ارزش‌هاي واقعي هر شخص در چگونگي ايجاد انگيزش در آنها

ـ نحوه بالا بردن عملكرد، قدرت اجرايي و فعال‌سازي در افراد

ـ تشخيص موقعيت‌هاي متفاوت در محيط فعلي

اهداف:ـ درك و پذيرش محيط و شرايط موجود

ـ درك سالم از مفهوم مسئوليت‌پذيري و رسيدن به يك انعطاف‌پذيري فردي و سازماني

ـ رسيدن به درك متقابل در ارتباط بين فردي

ـ بالا بردن ظرفيت كار گروهي

مدت زمان برگزاري:ـ يك روزه  ـ دو روزه

19ـ كارآفريني (با رويكرد  راه‌اندازي شركت‌هاي دانشجويي)

عناوين و سرفصل‌هاي قابل ارائه در اين كارگاه عبارتند از:

ـ مفاهيم، تعاريف، نظريه‌ها، مدل‌ها، تاريخچه و زمينه‌هاي كارآفريني

ـ مباني كارآفريني

ـ فرآيند كارآفريني

ـ مديريت پروژه

ـ مديريت تحقيق و توسعه

ـ توسعه بنگاه‌هاي اقتصادي

ـ كارآفريني سازماني

ـ ويژگي‌هاي كارآفرينان

ـ اهميت و عوامل موثر بر كارآفريني

ـ راه‌اندازي و مديريت كسب و كار

مدت زمان برگزاري:يك روزه

     به اطلاع دبیران شورای هماهنگی انجمنهای علمی دانشجویی مي‌رساند اين دفتر در راستاي نيل به دانشگاه تمدن‌ساز؛ تمدن نوين اسلامي ـ ايراني و در چارچوب اصل آموزش محوري چهارمين دوره آموزشي ويژه دبيران شوراي هماهنگي انجمن‌هاي علمي دانشجويي دانشگاههاي كشور را در تاريخ 18 لغايت 21 آبان ماه سال جاري در دانشگاه اصفهان برگزار مي‌نمايد. خواهشمند است دبير شوراي هماهنگي انجمن‌هاي علمي دانشجويي  دانشگاهها حداكثر تا تاريخ 1/8/88 حضور قطعي در اين دوره آموزشي را از طريق شماره 82233246به امور انجمن‌هاي علمي دانشجويي اعلام نمايد .

امور انجمن های علمی دانشجویی اداره کل فرهنگی وزرات علوم در راستای نيل به دانشگاه تمدن‌ساز؛ تمدن نوين اسلامي ـ ايراني و در چارچوب اصل آموزش محوري ششمين دوره آموزشي ويژه كارشناسان امور انجمن‌هاي علمي دانشجويي دانشگاههاي كشور را در تاريخ 4 لغايت 7 آّبان ماه سال جاري در دانشگاه اروميه برگزار مي‌نمايد. شايان ذكر است سرفصل‌هاي آموزشي مورد نظردر اين دوره، شامل 3 مبحث در قالب برنامه كارگاهي به شرح ذيل مي‌باشد:

     1ـ ارتباط (مديران)

1ـ1) سطوح روابط و تأثير آن بر فعاليت‌ها

2ـ1) برگزاري يك جلسه موفق

3ـ1) تبيين جايگاه انجمن‌هاي علمي دانشجويي در دانشگاه‌ها

4-1) چشم‌انداز كارشناسي انجمن‌هاي علمي دانشجويي در دانشگاه‌ها

5-1) انگيزش و تأثير آن بر فعاليت‌ها

     2ـ مديريت ارتباط (مديريت دانشجويان، داوطلبين)

1-2) آنچه براي جذب، نگهداري و كاربري دانشجويان نياز است.

2ـ2)راهكارهاي آموزشي و اثر بخشي آن در انجمن‌هاي علمي دانشجويي

3-2) ارزشيابي و تقدير از نيروهاي دانشجو

4-2) ارزشيابي و راهكارهايي براي تأمين منابع مالي طرح‌هاي انجمن‌هاي علمي دانشجويي

     3ـ كارگروهي و تيمي

1ـ3) پايان خوش و تشكيل شبكه ارتباطي

2ـ3) توليد پيام‌هاي اثر بخش فعاليت در انجمن‌هاي علمي دانشجويي

 كارشناسان مربوطه بایستی تا تاريخ 10/7/88 حضور قطعي در اين دوره آموزشي را از طريق شماره 82233246 به   اعلام دارند .

به همین منظور کمیته ای در وزارت علوم مستقر است تا نظرات و پیشنهادات راجع به کتب و سر فصل دروس تدریس شده در دانشگاهها را اخذ کند.

برای اطلاعات بیشتر به لینک زیر مراجعه نمایید:

http://isna.ir/ISNA/NewsView.aspx?ID=News-1389964&Lang=P

حوزه‌هاي فعاليت‌ انجمن‌هاي علمي دانشجويي:

الف) آموزشي: آموزش به عنوان مهمترين كاركرد دانشگاه نقش بسزايي در تربيت علمي دانشجويان دارد. دانشجويان با برگزاري كلاس‌ها و كارگاه‌هاي آموزشي مهارتي ـ كاربردي و تخصصي كه نياز بازار كار  مي‌باشد مي‌توانند در اين جهت حركت كرده و يا با برگزاري كلاس‌هاي تقويتي، حل تمرين، نرم‌افزارهاي مرتبط، كارگاه‌هاي آموزشي و كارشناسي ارشد، در بحث آموزش دخيل شده و در گروه‌هاي جمعي به فعاليت‌ آموزشي بپردازند.

ب) پژوهشي: كم توجهي به مقوله پژوهش و توجه صرف به بحث آموزشي نيز از دغدغه‌هاي اصلي كارشناسان است. چرا كه آموزش به خودي خود فرار است اما در كنار فعاليت‌هاي پژوهش به توليد علم مي‌انجامد. در هدف‌گذاري دفتر امور انجمن‌هاي علمي دانشجويي وزارت علوم حمايت از راه‌اندازي گروه‌هاي پژوهشي دانشجويي و از طرفي كم كردن حجم فعاليت‌هاي اجرايي در اين تشكل‌هاست تا در يك كار تيمي مخصوصاً در دوره‌هاي كارشناسي به فعاليت‌هاي پژوهشي بپردازند.

ج) فعاليت‌هاي ترويجي:

فعاليت‌هاي ترويجي غالب فعاليت‌هاي انجمن‌هاي علمي را شامل مي‌شود همانند برگزاري همايش‌ها، سمينارها، جشنواره‌ها، كنفرانس‌ها و سخنراني‌هاي علمي ... اين گونه فعاليت‌ها از اهميت بالايي در توسعه و ترويج يافته‌هاي علمي در ميان دانشجويان برخوردار است ولي  كم توجهي به پتانسيل علمي اين برنامه‌ها تنها فقط به عنوان كار اجرايي براي دانشجويان محسوب مي‌شود كه توصيه مي‌گردد در اين گونه برنامه‌ها با كمك گروه و دانشگاه بار علمي مناسبي نيز برخوردار گردد.

د) ارتباط با صنعت و جامعه:

فعاليت در انجمن هاي علمي محدود به فضاي انجمن‌ يا دانشكده و دانشگاه نيست، انجمن‌هاي علمي دانشجويي مي‌توانند ضمن ارتباط با مراكز مرتبط با رشته خودشان، پژوهشگاه‌ها، صنايع توليدي، كارخانه‌ها، سازمان‌ها، نهادهاي درون و برون دانشگاهي و ... .با جامعه در ارتباط باشند و در طول دوران تحصيل با آينده شغلي خود آشنا شده و يافته‌هاي علمي رشته تخصصي خود را به صورت كاربردي در جامعه بيابند. به همين منظور دفتر امور انجمن‌هاي علمي دانشجويي اداره كل فرهنگي با انعقاد قراردادها و تفاهم‌نامه‌هاي مختلفي اين فضا را فراهم آورده كه انجمن‌هاي علمي دانشجويي بتوانند با مراكز مرتبط تعامل داشته باشند.

شايان ذكر است كه يكي از مصاديق ارتباط با صنعت، بازديدهاي علمي است كه انجمن هاي علمي مي‌توانند در اين سفرهاي علمي، اين حوزه از فعاليت انجمن هاي علمي را به انجام رسانند.

بنابر آنچه گذشت حوزه‌هاي فعاليت‌ در انجمن‌هاي علمي را مي‌توان در قالب موارد زير تعميم داد هر چند كه فعاليت‌ براي انجمن هاي علمي محدود نبوده و حتي بيشتر از اين موارد را مي توانند انجام داد.

ـ فعاليت‌هاي پژوهشي، علمي، تحقيقاتي

ـ برگزاري كارگاه‌هاي آموزشي، مهارتي ـ كاربردي

ـ برگزاري دوره آموزشي نرم‌افزارهاي تخصصي

ـ دوره‌هاي آموزشي تخصصي

ـ برگزاري همايش‌ها، سمينارها، كنفرانس‌ها ـ سخنراني‌ علمي و جشنواره‌ها و ...

ـ بازيد‌هاي علمي و سفرهاي تحقيقاتي

ـ نشست‌هاي تخصصي

ـ نشريات كاغذي و الكترونيكي

ـ مسابقات علمي

ـ اعزام به خارج از كشور جهت ارائه مقاله در كنفرانس‌هاي خارجي

ـ نمايشگاه

ـ بزرگداشت و تقدير از مفاخر علوم و دانشجويان برگزيده

ـ تأليف كتاب

ـ فعاليت‌هاي حوزه IT

ـ چاپ مقالات علمي در مجلات علمي خارج و داخل كشور

گفتني است، انجمني را مي‌توان انجمن فعال ناميد كه بتواند در اكثر حوزه‌هاي فوق فعال بود. و با تقسيم‌بندي كار در واحدهاي زير مجموعه و گروه هاي تيمي در فضاي علمي، فعاليت‌هاي مفيدي را انجام دهند.

الف‌ـ شرايط عمومي

1ـ اشتغال به تحصيل در رشته مربوط

2ـ عدم عضويت در شوراي مركزي ديگر تشكل‌هاي دانشجويي اعم از صنفي، سياسي، ورزشي و فرهنگي

تبصره‌ـ اعضاي شوراي مركزي ديگر تشكلها در صورت استعفا يك ماه قبل از برگزاري انتخابات انجمن‌های علمی و پذيرش آن مي‌توانند داوطلب عضويت در شوراي مديريت انجمن علمی شوند.

3ـ عدم محكوميت منجر به توبيخ كتبي و درج در پرونده يا بالاتر.

4ـ گذراندن حداقل يك نيمسال تحصيلي براي دانشجويان مقاطع كارداني و كارشناسي

ب‌ـ شرايط اختصاصي

داوطلبان بايد حداقل داراي يكي از شرايط ذيل باشند:

1ـ معدل نيمسال گذشته داوطلب كمتر از ميانگين معدل گروه در همان نيمسال نباشد.

2ـ داشتن حداقل يك مقاله علمي چاپ شده (اعم از تأليف يا ترجمه) در نشريات دانشجويي، دانشگاهي و ...

تبصره‌ـ تأييد علمي بودن محتواي مقاله توسط مدير گروه ذيربط انجام خواهد شد.

3ـ اجرا يا همكاري در اجراي يك طرح پژوهشي به تأييد كارفرما يا مجري طرح

4ـ تأليف يا همكاري در تأليف يا ترجمه كتاب

5ـ داوطلب از دانشجويان استعدادهاي درخشان و يا برگزيدگان المپيادها باشد.

براي تأسيس انجمن علمي دانشجويي، حداقل 5 نفر از دانشجويان رشته ذيربط تقاضاي خود را به معاون دانشجويي و فرهنگي دانشكده و در صورت عدم وجود اين پست در دانشكده آن را به معاون پژوهشي دانشكده‌ ارائه مي‌دهند. معاون دانشكده در صورت عدم تأسیس انجمن در رشته مورد نظر، پس از مشورت با گروه آموزشي مربوطه موافقت خود را براي تأسيس انجمن اعلام و نسبت به فراخوان ثبت‌نام داوطلبان شوراي مديريت و برگزاري انتخابات اقدام مي‌نمايد.

 مقدمه:
گزارش ميزان ارجاع به مجله هاي (JCR (Journal citiation Report هر سال توسط انستيتو اطلاعات علمي ISI ( Institute for scientific Information) واقع در شهر فيلادلفياي آمريکا منتشر مي گردد. اين گزارش حاوي اطلاعات ارزشمندي پيرامون مجله ها و رتبه بندي آنها مي باشد.

فاکتور تأثير (Impact Faktor)، براي نخستين بار در سال 1995 و توسط بنيانگذار ISI گارفيلد Garfield مطرح شد و به سرعت به صورت دستورالعملي جهت گزينش بهترين مجله ها به کار رفت. حقيقت اين است که اين فاکتور ابزار کاملي براي اندازه گيري کيفيت مقاله ها نمي باشد، بلکه چون روش بهتري وجود ندارد و در حال حاضر نسبت به ديگر معيارها براي ارزيابي علمي از مزايايي برخوردار است، لذا عموماً مورد استفاده قرار مي گيرد.

JCR بيش از 7500 مجله معتبر را در حدود 200 حوزه موضوعي از سال 1997 به بعد در بر مي گيرد و با استفاده از آن مي توان مجله ها را در حوزه هاي تخصصي، طبقه بندي و شاخص هاي رتبه بندي آنها را بررسي کرد. JCR در دو نسخه موجود است، نسخه علمي آن در بر گيرنده بيش از 5900 ژورنال علمي و نسخه علوم اجتماعي مشتمل بر 1700 ژورنال است. JCR از طريق Web of knowledge به شرط پرداخت وجه اشتراک قابل بررسي است.

ضريب تاثير (IF) چيست؟

فاکتور تاثير به صورت ميانگين، تعداد ارجاعات به يک مورد قابل استناد (نظير مقاله پژوهشي، مقاله مروري، نامه، ياد داشت، چکيده و..) در يک مجله علمي در طول زماني معين تعريف شده است. فاکتور تأثير، تعداد ارجاعات به مقاله هاي منتظر شده در دو سال قبل مجله تقسيم بر تعداد مقاله هاي منتشر شده در دو سال مذکور است. در مواردي فاکتور تأثير مجله بطور ميانگين (که معدل فاکتور تأثير طول دوران فهرست شدن آن مجله در ISI مي باشد)، نيز مورد استفاده قرار مي گيرد. اين شاخص مهمترين و در عين حال کاربردي ترين شاخص ارزيابي مجله ها از نظر ISI است. اين عامل همه ساله توسط ISI بر مبناي ارجاعات به هر يک از مجله هاي علمي آن محاسبه مي شود و نتيجه در گزارش JCR منتشر مي شود. اين ضريب نه براي مقاله يا نويسنده بلکه براي مجله محاسبه مي شود. محاسبه بر مبناي يک دوره سه ساله صورت مي گيرد.

چگونه يک مقاله ISI ارزيابي مي شود؟

براي اينکه بتوانيد يک مقاله بنويسيد، لازم است در اين زمينه اطلاعاتي داشته باشيد. اگر اين مقاله را براي مؤسسه اطلاعات علمي ISI مي نويسيد، احتمالاً برايتان مهم است که بدانيد اين مقاله ها چگونه ارزيابي مي شود.

امروزه ارزيابي مقاله هاي علمي يکي از دغدغه هاي جوامع علمي مي باشد. مؤسسه اطلاعات علميISI براي ارزيابي تحت پوشش فهرست نويسي خود، سه شاخص در نظر گرفته است:

1-فاکتور تأثير گذار (IF): اين شاخص مهمترين و در عين حال کاربردي ترين شاخص ارزيابي مجله ها از نظر ISI است.

2-شاخص فوري(Immediately): تعداد ارجاعات به مقاله هاي منتشر شده مجله در سال مورد ارزيابي تقسيم بر تعداد مقاله هاي منتشر شده در همان سال مجله مذکور است. اين شاخص در حقيقت شيب رشد منحني ارجاعات را بيان مي کند.

3-شاخص نيمه عمر استناد(Cited Half-Life):نيمه عمر ارجاعات يا نيمه عمر استناد، تعداد سال هايي است که از سال ارزيابي بايد به عقب برگشت تا شاهد پنجاه درصد کل ارجاعات به مجله در سال مورد ارزيابي باشيم. به عبارت ديگر، اين شاخص مدت زماني که نيمي از کل استنادات به آن مجله صورت پذيرفته باشد را نشان مي دهد و در حقيقت سرعت کاهش ميزان ارجاعات به مجله را بيان مي کند.

بديهي است که وقتي مقاله هاي يک مجله ارزش خود را براي ارجاعات، زود از دست بدهند (مقاله ها سطحي باشند و خيلي زود بي ارزش شوند)، تنها به مقاله هاي جديد مجله ارجاع داده مي شود. اين موضوع باعث مي شود که نيمه عمر ارجاعات به مجله کاهش يابد. بنابراين هر چه نيمه عمر ارجاعات به مجله بيشتر باشد، نشان مي دهد که ارزش مقاله هاي مجله در طول زمان بيشتر حفظ شده است و هنوز مورد ارجاع قرار مي گيرند. در مجموع هرچه نيمه عمرارجاعات به يک مجله بيشتر باشد، ارزش مجله بالاتر مي رود.

در پايان هر سال، مجله هاي تحت پوشش فهرست نويسي ISI که در فهرست وبگاه علم (Web of Science=WOB) قرار گرفته اند، ارزيابي مي شوند. معيارهاي ارزيابي و سنجش همان شاخص هاي ارزيابي ISI (سه شاخص اشاره شده دربالا) مي باشند. نتايج اين ارزيابي نيز درگزارش هاي ارجاع مجله JCR هر سال جهت اطلاع عموم اعلام مي شود.

در بين فاکتورهاي بالا، فاکتور تأثير، کاربردي ترين شاخص مي باشد و امروزه به طور گسترده اي در درجه بندي و ارزيابي مجله هاي مورد استفاده قرار مي گيرد. اين فاکتور در حقيقت توانايي مجله و هيأت تحريريه آن را در جذب بهترين مقاله ها نشان مي دهد.

بانک اطلاعات ISI، مرکزي براي فهرست نمودن و پوشش دادن جامع مهمترين مجله هاي علمي منتشره در دنيا به منظور تبادل اطلاعات ميان پژوهشگران مختلف مي باشد. پر واضح است که منظور از پوشش جامع، فهرست نمودن کل مجله هاي علمي منتشر شده در جهان نمي باشد. چرا که از طرفي مقرون به صرفه نيست و از طرف ديگر تمام مجله هاي نشر يافته در جهان از استانداردهاي ISI پيروي نکرده اند و از غناي علمي لازم برخوردار نيستند. ارزيابي مجله هاي علمي ISI به طور مستمر و مداوم هر دو هفته صورت مي گيرد. ارزيابي کنندگان ISI در حدود 2000 عنوان جديد را سالانه مورد ارزيابي قرار داده و تنها 10 تا 12 درصد از مجله هاي علمي ارزيابي شده، انتخاب مي شوند. هر مجله علمي قبل از انتخاب شدن و فهرست شدن در ISI يکسري مراحل ارزيابي را پشت سر مي گذارند.

از جمله عوامل مورد ارزيابي و رعايت استانداردهاي بانک اطلاعاتيISI، کميته علمي منتخب مجله، تنوع بين المللي مقاله هاي چاپ شده درآن، نشر به موقع مجله و جايگاه نشر آن مي باشد. لازم به ذکر است که هيچ يک از اين عوامل به تنهايي مورد بررسي و ارزيابي قرار نمي گيرد، بلکه با بررسي مجموع عوامل، يک امتياز کلي داده خواهد شد.

از جمله مواردي که در ارزيابي مجله مورد توجه قرار دارد اين است که عنوان مقاله ها، چکيده و کلمات کليدي بايد به زبان انگليسي باشد همچنين توصيه مي شود که منابع نيز به زبان انگليسي نوشته شوند. اگر چه اطلاعات علمي مهم به تمامي زبانها به چاپ مي رسد، اما موارد ذکر شده بايد به زبان انگليسي باشد تا تحت داوري و ارزيابي ISI قرار گيرد زيرا ارزيابي کنندگان مجله هاي علمي در ISI نمي توانند عناوين ومنابع بکار رفته در مقاله ها را به زبان انگليسي ترجمه کنند. داوري علمي و تخصصي مقاله هاي چاپ شده در مجله توسط داوران نام آشناي علمي از جمله عمده ترين موارد مورد توجه ارزيابي کنندگان مي باشد که گوياي اعتبار و غناي علمي مجله است.

سه پايگاه WOS ، EST و JCR از معتبرترين پايگاه هاي علم سنجي هستند که توسط مؤسسه اطلاعات علمي ISI تهيه و روز آمد سازي مي شوند.

پايگاه Essential Science Indicators) ESI بر مبناي دوره هاي زماني 10 ساله، به ارائه آمار در قالب شاخص هاي تعيين شده توليد علم از جمله رتبه علمي کشورها بر اساس تعداد توليدات علمي، تعدا کل استنادها و نسبت استناد به توليدات علمي مي پردازد.

در پايگاه Web of Science)WOS) امکان جستجو و استخراج اطلاعات در طول دوره هاي زماني مختلف بر اساس شاخص هاي گوناگون علم سنجي وجود دارد.

پايگاه (JCR (Journal citation Reprts به ارائه گزارش استنادي نشريه ها مي پردازد.

از طرفي تعداد نشريه هايي که هر کدام از اين پايگاه ها نمايه مي کنند نيز با ديگري متفاوت است.

بهترين معيارهاي ISIبراي نمايه کردن مجله ها چيست؟

در سايتISI چهار مورد به عنوان ملاک هاي اصلي نمايه شدن مجله آمده است که عبارتند از:
1-زمان بندي نشر، تعريف شده باشد يعني معلوم باشد که فصلنامه است، ماهنامه است يا... و در موعد معين هم آماده شود.

2-فرآيند داوري براي مجله تعريف شده باشد.

3-قواعد نشر بين المللي را رعايت کند. براي مثال، عنوان مجله گوياي محتواي آن باشد.

4-مقاله به هر زباني که باشد مهم نيست ولي چند مورد در آن بايد به زبان انگليسي باشد که عبارتند از: اسامي نويسندگان، عنوان، چکيده و کلمات کليدي و حتي الامکان منابع و مآخذ هم انگليسي باشد.

موارد فرعي هم وجود دارد که شامل اين موارد است:

1-مجله بايد حوزه بين المللي داشته باشد و به يک حوزه جغرافيايي خاص تعلق نداشته باشد.

2-در حوزه آن مجله، ترجيحاً مجله مشابه نباشد يا اگر هست آن مجله معيار برتري نسبت به آنها داشته باشد.

3-افراد به وجود آورنده آن حتي الامکان افراد شناخته شده اي باشند.

4-افراد به وجود آورنده، توزيع جغرافيايي مناسبي داشته باشند مثلاً همه ايراني نباشند.

البته موارد فرعي، نمره اضافه دارد و در قبولي يا رد مجله از طرفISI نقش بازي نمي کند.

جايگاه توليد علم ايران در سطح بين المللي

تحقيقات نشان مي دهد که توليد علم در ايران، ويژه در سال هاي اخير از رشد بسيار خوبي برخوردار بوده است. براساس آخرين آمار پايگاه Essential Science Indicator) ESI) طي دوره 10 ساله اخير، جمهوري اسلامي ايران در بين 145 کشور که رتبه بندي بر روي آن ها صورت پذيرفته است، در رده چهلم جهان قرار مي گيرد و اين درحالي است که در دوره 10 ساله پيشين که اول ژانويه 1997 تا 30 آوريل 2007 را در بر مي گيرد، جمهوري اسلامي ايران با 26 هزار و 495 عنوان توليد علمي، از اين نظر در بين کشورهاي جهان در رده چهل و يکم ودر بين کشورهاي اسلامي، پس از ترکيه و مصر در رده سوم قرار مي گرفت.

در دوره 10 ساله اول (ژانويه 1997تا 30ژوئن 2007)، کل توليدات علمي ايران، 85هزار و 629بار مرود استناد قرار گرفته است که به اين ترتيب نسبت تعداد استنادها به توليدات علمي ايران، 3/11 بوده است.

 هر چند تعداد کل استنادها و همچنين نسبت استنادها به توليدات علمي ايران نسبت به دهه منتهي به 30آوريل 2007 افزايش يافته است، اما اين نظر رتبه ايران نسبت به دوره قبل تغييري نداشته است.

 از طرفي، بر اساس آمار پايگاه Web of Science)WOS)، جمهوري اسلامي ايران در دوره تقريبي 9 ماهه اول سال 2007که از اول ژانويه لغايت 25 سپتامبر سال 2007، برابر با 11 دي ماه 1385 لغايت 3 مهرماه 1386 را در برمي گيرد، داراي 6289عنوان توليد علمي نمايه شده بوده است. براساس اين آمار نيز کشورمان از نظر تعداد توليدات علمي، رتبه دوم را در بين کشورهاي اسلامي به خود اختصاص مي دهد و پس از ترکيه و قبل از مصر قرار مي گيرد.

 اين در حالي است که در همين دوره 9 ماهه، ترکيه داراي 13402عنوان، مصر داراي 2790عنوان، پاکستان داراي 1443 عنوان و عربستان سعودي داراي 1311 عنوان توليد علمي نمايه در پايگاه WOS بوده اند.

تعداد نشريه هاي ايراني نمايه شده در پايگاه JCR در سال 2006 نسبت به سال 2005 از سه عنوان به شش عنوان افزايش يافته است.

دکتر عبدالرضا نوروزي چاکلي، مدير سابق گروه علم سنجي مرکز تحقيقات سياست علمي کشور وعضو هيأت علمي گروه علوم کتابداري و اطلاع رساني دانشگاه شاهد، علت اين پيشرفت را اقدامات و تسهيلاتي که در سالهاي اخير جهت پژوهش در سطح کشور، برگشت بورسيه ها به کشور پس از فراغت از تحصيل، توسعه رشته هاي تحصيلات تکميلي به ويژه دوره هاي دکتري، افزايش اعزام پژوهشگران به سفرهاي کوتاه مدت جهت تحقيق و ارائه مقاله در کنفرانس هاي بين المللي و نيز راهيابي 14 عنوان نشريه ايراني به زبان انگليسي در پايگاه هاي ISIکه ورود تعداد زيادي از مقاله هاي ايرانيان را به پايگاه هاي ISI در پي داشته و زمينه مورد استناد واقع شدن مقاله هاي ايرانيان را فراهم کرده اند، عنوان کرده است.

نتيجه گيري

وجود مشکلاتي همچون تعامل کمتر پژوهشگران ايراني در قياس با پژوهشگران خارجي، عدم تمايل در انجام هرگونه کار گروهي و سرقت ايده ها -که در جامعه ما نسبت به جوامع ديگر شايع تر است- از جمله دلايلي عدم همکاري بين نويسندگان ايراني در خلق آثار علمي است.

در حال حاضر به خودي خود اين تعامل در حال افزايش است زيرا اخيراً تعداد زيادي از مجله هاي معتبر خارجي مقاله هاي تک نويسنده اي را نمي پذيرند و رد مي کنند و مقاله هاي چند نويسنده اي را ترجيح مي دهند.

 زيرا اثري که با مشارکت چند متخصص به رشته تحرير در آمده، به احتمال زياد معتبرتر از اثري است که توسط يک نويسنده توليد شده است. همچنين مقاله هاي تک نويسنده اي در مقايسه با مقاله هاي چند نويسنده اي کمتر مورد استناد واقع مي شوند.

برگزاري کنگره ها و مجامع در سطح ملي و بين المللي نيز باعث ايجاد تعامل ميان انديشمندان مي شود. اين اعتماد در پژوهشگران بايد به وجود بيايد که ايده هاي آنان محفوظ مي ماند؛ از جمله اين که نسبت به ثبت اختراعات اقدامات مؤثرتري انجام مي شود و ايده هاي علمي و پروپوزال هاي پژوهشگران در فضايي امن تر و بانگاهي صددرصد علمي و به دور از هرگونه اعمال نظر شخصي مورد بررسي واقع شوند و نتيجه ارزيابي، سريع تر به اطلاع آنان برسد.

امروزه مهمترين روش ارزشيابي نشريه هاي علمي، علم سنجي است که معمولاً از طريق پايگاه هاي استنادي ISI و مجله همراه آنها JCR صورت مي گيرد.اين هم بايد براي ارزشيابي مجله هاي فارسي نيز به وقوع بپيوندد. بعد از جنگ جهاني دوم، جهان با حجم انتشارات روبرو شد که ارزيابي انتشارات علمي را با مشکلاتي مواجه کرد و در پي آن راهکارهايي که براي حل مشکل پيشنهاد شد، روش هاي کمي بودند که يکي از موفق ترين آنها که برد جهاني پيدا کرده است روش علم سنجي است.

حوزه عمل علم سنجي، پايگاه هاي استنادي است. بنابراين نه تنها ايران بلکه همه کشورهايي که زبان علمي آنها غير انگليسي است به پايگاه هاي استنادي خود نيازمندند، زيرا نقص عمده پايگاه ISI تکيه فراوان آن به زبان انگليسي است. در نتيجه کشورهايي زبان ملي و علمي آنها غيرانگليسي است، تنها بخش انگليسي انتشارات علمي آنها وارد پايگاه ها مي شود و مورد ارزيابي قرار مي گيرد. شايد به همين دليل است که کشورهايي مثل چين، ژاپن، کره، مالزي، و... به تهيه نمايه هاي استنادي خود اقدام کرده اند.

به منظور ارزيابي کل انتشارات علمي ايرانيان و نيز تحکيم هرچه بيشتر استقلال علمي کشور، ايجاد پايگاه هاي نمايه هاي استنادي علوم، علوم اجتماعي، هنر و علوم انساني درداخل الزامي است.

منابع:

-پايگاه اطلاعات علمي SID
-سخنراني دکتر عباس چاکلي، مدير سابق گروه علم سنجي مرکز تحقيقات سياست علمي کشور
-Jouma citiation Reprts
به نقل از: نشريه دانشگاه علم و صنعت ايران/شماره65
منبع: نشريه اطلاعات علمي شماره357

مقدمه

به منظور حمایت، تقویت و ترويج فرهنگ و اخلاق علمي در دانشگاه‌های کشور، تقويت روحيه و بنيه علمي دانشجويان مستعد و توانمند و فراهم آوردن زمینه‌های مناسب برای فعاليت‌هاي جمعي علمي، همچنین بهره‌گیری از توانمندی و خلاقیت آنان در تحقق توسعه علمی و نهضت تولید علم و جنبش نرم‌افزاری انجمن‌هاي علمي دانشجويي حوزه‌هاي مختلف دانش با حمايت دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي كشور طبق مفاد اين آيين‌نامه تشكيل مي‌شوند و به فعاليت مي‌پردازند.

 بخش اول: تعاريف، اهداف و كليات

ماده 1ـ انجمن‌هاي علمي دانشجويي متشكل از دانشجويان علاقه‌مند به مشاركت در فعاليت‌هاي علمي در يك دانشكده يا گروه آموزشي است.

تبصره 1ـ در هر دانشگاه متناظر با هر رشته دانشگاهي يك انجمن علمي مي‌تواند تشكيل شود.

تبصره 2ـ در صورتي كه دانشجويان دو يا چند رشته علاقمند به تشكيل انجمن علمي دانشجويي بين رشته‌اي باشند مي‌توانند طبق ضوابط اين آيين‌نامه اقدام نمايند.

ماده 2ـ اتحادیه انجمن‌های علمی، تشکیلاتی دانشجویی، غیر انتفاعی و بین دانشگاهی و متشکل از دبیران انجمن‌های علمی در رشته دانشگاهی است که در چارچوب ضوابط این آیین‌نامه و دستورالعمل آن تشکیل می‌شود و به فعالیت می‌پردازد.

ماده 3ـ فعاليت‌هاي علمي عبارتند از:

1ـ مناظره و نقد علمي

2ـ هم‌انديشي و نشست‌هاي تخصصي

3ـ مطالعات و پژوهش‌هاي علمي

4ـ نشر و ترويج يافته‌هاي علمي

5ـ فعاليت‌هاي كمك آموزشي

تبصره‌ـ برخي از مصاديق و عرصه‌هاي فعاليت انجمن‌هاو اتحادیه‌های انجمن‌های علمي عبارتند از:

1ـ برگزاري دوره‌هاي آموزشي تكميلي و تقويتي و تشكيل كارگاههاي تخصصي

2ـ برگزاري و همكاري در اجراي جشنواره‌ها، كنفرانس‌ها و مسابقات علمي (داخلي و خارجي)

3ـ توليد و انتشار نشريه علمي، كتاب و نشريات الكترونيكي، نرم‌افزارهاي رايانه‌اي و فيلم‌هاي علمي‌ـ آموزشي

4ـ برنامه‌ريزي و اجراي بازديد‌هاي علمي از مراكز علمي، صنعتي و فناوري

5ـ اطلاع‌رساني در خصوص كليه فعاليت‌هاي مرتبط با اهداف انجمن

6ـ حمايت و تشويق مادي و معنوي از ابتكارات، خلاقيت‌هاي علمي، فعاليت‌هاي پژوهشي و اختراعات دانشجويان

ماده 4ـ اهداف تشكيل و فعاليت انجمن‌ها و اتحادیه‌های انجمن‌های علمي عبارتند از:

1ـ ايجاد زمينه‌هاي مناسب براي شكوفايي استعدادها، برانگيختن خلاقيت علمي دانشجويان، دانش‌آموختگان و بهره‌گيري از توانمندي ايشان در تقويت و تحقق فضاي علمي دانشگاه

2ـ افزايش مشاركت و رقابت دانشجويان در فعاليت‌هاي علمي جمعي و نهادينه ساختن اين فعاليت‌ها

3ـ حمايت از فعاليت‌هاي علمي دانشجويي و راهنمايي و هدايت دانشجويان در امر آموزش و پژوهش

4ـ تقويت و تحكيم پيوندهاي نظام آموزش عالي با بخش‌هاي مختلف جامعه

5ـ تعميق دانش و بينش علمي دانشجويان با بهره‌گيري از توان علمي اعضای هیأت علمی

بخش دوم: اركان و تشكيلات

ماده 5ـ دانشجويان كليه گرايش‌ها و مقاطع تحصيلي يك رشته دانشگاهي اعضاي انجمن علمي متناظر با همان رشته به شمار مي‌روند.

ماده 6ـ شوراي مديريت انجمن علمي متشكل از 5 عضو اصلي و 2 عضو علي‌البدل است كه با انجام انتخابات از ميان اعضاي انجمن، با رأي مستقيم آنان و كسب اكثريت نسبي آرا براي مدت يك سال انتخاب مي‌شوند.

تبصره‌ـ اعضاي اصلي و علي‌البدل در رشته‌هايی با فراگيري بيش از 500 دانشجو متشكل از 7 عضو اصلي و 2 عضو علي‌البدل خواهد بود.

ماده 7ـ وظايف شوراي مديريت عبارتند از:

1ـ جذب دانشجويان علاقه‌مند و خلاق به فعاليت‌هاي علمي‌ـ پژوهشي و ايجاد انگيزه براي مشاركت در اين‌گونه فعاليت‌ها

2ـ برنامه‌ريزي، ساماندهي، اجرا، هدايت و نظارت بر فعاليت‌هاي ادواري و سالانه انجمن

3ـ برقراري ارتباط مستمر با ديگر انجمن‌هاي علمي دانشجويي و انجمن‌هاي علمي تخصصي داخل و خارج دانشگاه‌ها

4ـ برقراري ارتباط با نهادها و سازمان‌هاي خارج از دانشگاه براي انجام فعاليت‌هاي مشترك

5ـ برنامه‌ريزي و پيشنهاد همكاري براي اجراي طرح‌هاي پژوهشي و مطالعاتي

6ـ تصويب اساسنامه انجمن علمي و اخذ تأييد آن از مديريت فرهنگي دانشگاه

7ـ همكاري و ارتباط مستمر با مدير و اعضاي هيأت علمي گروه آموزشي ذيربط براي تحقق اهداف و فعاليت‌هاي علمي انجمن (موضوع ماده 3)

8ـ تشكيل كميته‌هاي مختلف كاري و نظارت بر عملكرد آنها

9ـ برگزاري انتخابات شوراي مديريت دوره بعد

10ـ حفظ و نگهداري وسايل و تجهيزات انجمن، تصويب هزينه‌هاي مالي برنامه‌ها، تنظيم و ارائه گزارش مالي انجمن به طور سالانه و ارسال آن به مدير فرهنگي دانشگاه

11ـ تدوين برنامه‌هاي سالانه و ارائه آن به مدير فرهنگي

ماده 8ـ شوراي مديريت انجمن يكي از اعضاي خود را به عنوان دبير شورا انتخاب مي‌كند و به رئيس دانشكده و مدير فرهنگي دانشگاه اعلام مي‌كند.

ماده 9ـ دبير انجمن مسئوليت برگزاري جلسات شوراي مديريت انجمن و پيگيري و نظارت بر اجراي مصوبات آن، شركت در جلسات شوراي دبيران انجمن‌هاي علمي دانشكده يا دانشگاه و ارائه گزارش مستمر به شوراي مديريت را بر عهده دارد. همچنين دبير انجمن مسئول انجام كليه امور حقوقي و اداري انجمن است.

ماده 10ـ شوراي دبيران:

در دانشگاههايي كه حداقل 5 انجمن علمي دانشجويي تشكيل شده باشد شوراي دبيران انجمن‌هاي علمي دانشجويي دانشگاه با حضور دبيران كليه انجمن‌هاي علمي دانشجويي تشكيل مي‌شود.

تبصره‌ـ دانشكده‌هايي كه حداقل 3 انجمن علمي داشته باشند مي‌توانند شوراي دبيران انجمن‌هاي علمي دانشكده را تشكيل دهند كه وظايف شوراي دبيران دانشگاه به جز بند دوم به آن تفويض مي‌گردد.

ماده 11ـ يك نفر از اعضاي شوراي دبيران دانشكده به انتخاب ايشان به عنوان دبير اين شورا انتخاب مي‌شود كه به نمايندگي از اين شورا در شوراي دبيران انجمن‌هاي علمي دانشگاه شركت مي‌كند.

تبصره‌ـ دبير شوراي دبيران هر دانشكده به تعداد انجمن‌هاي علمي آن دانشكده در شوراي دبيران دانشگاه داراي حق رأي مي‌باشد.

ماده 12ـ شوراي دبيران انجمن‌هاي علمي دانشجويي دانشگاه از ميان خود يك نفر را به عنوان دبير شورا انتخاب مي‌نمايند كه براساس آيين ‌نامه داخلي شورا فعاليت خواهد كرد.

ماده 13ـ دبيران شوراي دبيران انجمن‌هاي علمي دانشجويي دانشگاهها حداقل سالي يك بار به دعوت اداره كل امور فرهنگي وزارت علوم جهت بررسي مسائل، مشكلات عمومي انجمن‌ها، انتقال تجربيات و برنامه‌ريزي جهت طرحها و برنامه‌هاي مشترك تشكيل جلسه مي‌دهند.

ماده 14ـ انجمن‌هاي علمي دانشجويي رشته‌هاي مشابه مي‌توانند نسبت به تشكيل اتحاديه انجمن‌هاي علمي دانشجويي آن رشته‌ها اقدام نمايند كه ضوابط و شرايط تأسيس اتحاديه در چارچوب این آيين‌نامه و دستورالعمل تشکیل و فعالیت اتحاديه انجمن‌هاي علمي دانشجويي دانشگاهها تعیین خواهد شد.

ماده 15ـ وظايف شوراي دبيران

1ـ پيشنهاد و تصويب طرح‌هاي مشترك و هماهنگي در اجراي آن برنامه‌ها

2ـ انتخاب نمايندگان شوراي دبيران براي شركت در كميته حمايت و نظارت بر انجمن‌هاي علمي دانشجويي دانشگاه

3ـ معرفي يك نفر ناظر براي هيأت اجرايي انتخابات انجمن‌هاي علمي دانشجويي

4ـ تصويب آيين‌نامه داخلي مشترك انجمن‌هاي علمي دانشجويي دانشگاه و آيين‌نامه داخلي شوراي دبيران در چارچوب اين آيين‌نامه

5ـ ايجاد هماهنگي و رسيدگي به مسائل بين انجمن‌هاي علمي دانشجويي

6ـ نظارت بر حسن عملكرد انجمن‌هاي علمي دانشجويي (امور مالي، حفظ و استفاده صحيح از اموال و تجهيزات، اجراي آيين‌نامه داخلي و ...) و ارائه گزارش به كميته حمايت و نظارت بر انجمن‌هاي علمي دانشجويي دانشگاه.

بخش سوم: ضوابط تشكيل و فعاليت انجمن‌ها و اتحادیه‌های علمي دانشجويي

ماده 16ـ براي تأسيس انجمن علمي دانشجويي، حداقل 5 نفر از دانشجويان رشته ذيربط تقاضاي خود را به معاون دانشجويي و فرهنگي دانشكده و در صورت عدم وجود اين پست در دانشكده آن را به معاون پژوهشي دانشكده‌ ارائه مي‌دهند. معاون دانشكده در صورت عدم تأسیس انجمن در رشته مورد نظر، پس از مشورت با گروه آموزشي مربوطه موافقت خود را براي تأسيس انجمن اعلام و نسبت به فراخوان ثبت‌نام داوطلبان شوراي مديريت و برگزاري انتخابات اقدام مي‌نمايد.

تبصره 1‌ـ در صورت عدم وجود هر يك از معاونان فوق‌الذكر، به صلاحديد رئيس دانشكده يكي از معاونان عهده‌دار وظايف خواهد شد.

تبصره 2‌ـ انتخابات در سطح دانشگاه و همزمان در كليه دانشكده‌ها در آبان‌ماه هر سال برگزار مي‌شود. معاونت دانشجويي و فرهنگي زمان دقيق برگزاري انتخابات را اعلام مي‌كند.

ماده 17ـ معاون دانشكده صلاحيت نامزدها را بر طبق مفاد اين آيين‌نامه بررسي و احراز و پس از اعلام اسامي نامزدها انتخابات را با اعلام قبلي برگزار مي‌كند. نتايج آن طي صورتجلسه‌اي تنظيم و به مديريت فرهنگي دانشگاه ارسال مي‌شود.

تبصره 1ـ فقط دانشجويان شاغل به تحصيل در رشته مورد نظر حق رأي و حق داوطلب شدن را دارا مي‌باشند.

تبصره 2ـ نخستين شوراي مديريت منتخب حداكثر ظرف مدت دو هفته پس از برگزاري انتخابات بايد اساسنامه انجمن را تدوين و به مديريت فرهنگي دانشگاه ارسال نمايد.

ماده 18ـ اداره امور فرهنگي پس از تأييد انتخابات و اساسنامه، انجمن را در ليست انجمن‌هاي علمي دانشجويي دانشگاه ثبت و به دانشكده اعلام خواهد كرد. مدير گروه آموزشي مربوط نسبت به صدور حكم اعضاي شوراي مديريت براي مدت يك سال اقدام مي‌نمايد.

ماده 19ـ شرايط داوطلبان عضويت در شوراي مديريت انجمن علمي دانشجويي به شرح ذيل مي‌باشد:

الف‌ـ شرايط عمومي

1ـ اشتغال به تحصيل در رشته مربوط

2ـ عدم عضويت در شوراي مركزي ديگر تشكل‌هاي دانشجويي اعم از صنفي، سياسي، ورزشي و فرهنگي

تبصره‌ـ اعضاي شوراي مركزي ديگر تشكلها در صورت استعفا يك ماه قبل از برگزاري انتخابات انجمن‌های علمی و پذيرش آن مي‌توانند داوطلب عضويت در شوراي مديريت انجمن علمی شوند.

3ـ عدم محكوميت منجر به توبيخ كتبي و درج در پرونده يا بالاتر.

4ـ گذراندن حداقل يك نيمسال تحصيلي براي دانشجويان مقاطع كارداني و كارشناسي

ب‌ـ شرايط اختصاصي

داوطلبان بايد حداقل داراي يكي از شرايط ذيل باشند:

1ـ معدل نيمسال گذشته داوطلب كمتر از ميانگين معدل گروه در همان نيمسال نباشد.

2ـ داشتن حداقل يك مقاله علمي چاپ شده (اعم از تأليف يا ترجمه) در نشريات دانشجويي، دانشگاهي و ...

تبصره‌ـ تأييد علمي بودن محتواي مقاله توسط مدير گروه ذيربط انجام خواهد شد.

3ـ اجرا يا همكاري در اجراي يك طرح پژوهشي به تأييد كارفرما يا مجري طرح

4ـ تأليف يا همكاري در تأليف يا ترجمه كتاب

5ـ داوطلب از دانشجويان استعدادهاي درخشان و يا برگزيدگان المپيادها باشد.

ماده 20ـ مجوز برنامه‌ها و فعاليتهايي كه در سطح دانشكده برگزار مي‌شود توسط معاون دانشكده و در صورتي كه در سطح دانشگاه برگزار شود توسط مدير فرهنگي پس از تأييد معاون دانشكده و در صورتي كه در سطح ملي يا فرادانشگاهي برگزار شود توسط كميته حمايت و نظارت از انجمن‌هاي علمي دانشجويي دانشگاه پس از تأييد مدير فرهنگي صادر مي‌شود.

ماده 21ـ فعاليتهاي انجمن‌هاي علمي دانشجويي در چارچوب اين آيين‌نامه و صرفاً در عرصه‌هاي علمي مجاز مي‌باشند و هرگونه فعاليت صنفي، سياسي و .... توسط انجمنها تخلف محسوب مي‌شود.

ماده 22ـ ميزان و نحوه حمايت مالي از طرح‌هاي مصوب انجمنهاي علمي دانشجويي به تشخيص معاونت دانشجويي و فرهنگي دانشگاه مي‌باشد.

ماده 23ـ يك ماه قبل از پايان مدت قانوني فعاليت شوراي مديريت انجمن، اين شورا با تشكيل هيأت اجرايي انتخابات شامل يك نماينده از اعضاي شوراي مديريت (با شرط عدم داوطلبي)، يك نماينده از نماينده شوراي دبيران دانشگاه يا دانشكده و يك نماينده از طرف معاون دانشكده نسبت به برگزاري انتخابات دوره جديد اقدام و صورتجلسه را براي معاون دانشكده ارسال خواهد كرد.

تبصره‌ـ در صورت داوطلب شدن تمام اعضاي شوراي مديريت يكي از دانشجويان آن رشته را به عنوان نماينده در هيأت اجرايي انتخاب مي‌كنند.

ماده 24ـ در صورت وجود هرگونه شكايت و يا اعتراض در كليه مراحل انتخابات مدير امور فرهنگي مرجع پيگيري مي‌باشد.

تبصره‌ـ در صورت باقي ماندن اختلاف، كميته حمايت و نظارت بر انجمن‌هاي علمي دانشجويي دانشگاه مرجع تصميم‌گيري نهايي خواهد بود.

ماده 25ـ جهت تشكيل انجمن‌ علمي دانشجويي بين رشته‌اي 5 نفر از دانشجويان به عنوان هيأت مؤسس دلايل توجيهي، اساسنامه پيشنهادي و تقاضاي خود را به معاون دانشكده ارائه و پس از تأييد ايشان به منظور تصميم‌گيري براي كميته نظارت و حمايت از انجمن‌هاي علمي دانشجويي دانشگاه ارسال مي‌شود. در صورت موافقت كميته با تشكيل انجمن علمي بين رشته‌اي مراتب به دانشكده اعلام و هيأت مؤسس نسبت به فراخوان عضويت در انجمن اقدام خواهد كرد.

ماده 26ـ پس از عضوگيري و تصويب نهايي اساسنامه در مجمع عمومي، اعضاي انجمن كه شرايط عمومي و اختصاصي داوطلبان را دارا می‌باشند، مي‌توانند داوطلب عضويت در شوراي مديريت انجمن شده و پس از تأييد نهايي صلاحيت توسط هيأت اجرايي، انتخابات برگزار خواهد شد.

تبصره 1ـ فقط اعضاي انجمن حق رأي و حق داوطلب شدن در انجمن مربوطه را دارند.

تبصره 2ـ شرايط داوطلبان عضويت در انجمن علمي دانشجويي بين رشته‌اي بايد در اساسنامه پيشنهادي اعلام شده باشد.

بخش چهارم: شورای حمايت و نظارت بر انجمن‌ها و اتحادیه‌‌های علمي دانشجويي

ماده 27ـ برای حمایت از انجمن‌های علمی دانشجویی و نظارت بر آن‌ها در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری شورایی مرکب از معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم (رئیس شورا)، معاون پشتیبانی، حقوقی و امور مجلس وزارت علوم یا نماینده تام‌الاختیار وی، مدیرکل دفتر امور فرهنگی (نائب رئیس)، مدیرکل دانشجویان داخل، دبیر کمیسیون انجمن‌های علمی وزارت علوم، کارشناس مسئول امور انجمن‌ها و اتحادیه‌های علمی دانشجویی، سه تن از دبیران اتحادیه‌ها به انتخاب شورای دبیران اتحادیه‌های انجمن‌های علمی‌‌ـ دانشجویی تشکیل می‌شود. دبیرخانه این کمیته در اداره کل امور فرهنگی معاونت فرهنگی و اجتماعی خواهد بود. وظایف این کمیته عبارتند از:

1ـ سياستگذاري و تعيين خط مشي‌هاي كلان انجمن‌هاي علمي دانشجويي دانشگاه‌های کشور در چارچوب سياست توسعه علمي و قانون برنامه.

2ـ ارزیابی فعالیت‌ها و نظارت بر کمیته‌های نظارت بر انجمن‌های علمی دانشجویی دانشگاه‌ها براساس گزارش‌های مستند و سایر روش‌ها.

3ـ تعیین میزان و چگونگی حمایت مالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری از همایش‌های کشوری و نشست‌های علمی انجمن‌ها

4ـ اخذ تصمیم و ارائه پیشنهاد جهت تسهیل ارتباط بین انجمن‌های علمی دانشجویی با انجمن‌های علمی استادان و پژوهشگران و انجمن‌های علمی متناظر یا مشابه آن در کشورهای دیگر.

5ـ تصویب دستورالعمل اتحادیه انجمن‌های علمی دانشجویی دانشگاه‌های کشور و نظارت بر حسن اجرای آن.

ماده 28ـ هیأت مؤسس اتحادیه‌ حداقل 3 تن از نمایندگان انجمن‌های علمی دانشجویی دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در یک رشته علمی معین می‌باشد که درخواست مجوز تأسیس و فعالیت را به شورای حمایت و نظارت بر انجمن‌ها و اتحادیه‌های علمی دانشجویی وزارت علوم (موضوع ماده 27 این آیین‌نامه) ارائه می‌نماید. محتوای این درخواست مشتمل بر موارد زیر است:

1ـ تقاضای عضویت بیش از نیمی از تشکل‌های علمی موجود آن رشته در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی، به همراه نامه تأیید هر یک از انجمن‌ها که بر مبنای آن مدیر امور فرهنگی دانشگاه تأسیس و فعالیت آن انجمن را تسجیل کرده باشد.

2ـ ارائه پیش‌نویس اساسنامه اتحادیه که به امضای تشکل‌های متقاضی عضویت رسیده باشد.

ماده 29ـ شورای حمایت و نظارت پس از دریافت درخواست هیأت مؤسس و شورای مرکزی موقت اتحادیه حداکثر ظرف مدت دو ماه نسبت به بررسی آن درخواست اقدام می‌نماید و موافقت با تأسیس موقت یا دائمی یا دلایل مخالفت شورا را توسط دبیرخانه به اطلاع مؤسسان خواهد رساند.

ماده 30ـ تأسیس، شرایط انتخاب شوندگان، شورای مرکزی، انتخابات، تشکیلات و ارکان، اساسنامه و انحلال اتحادیه‌های انجمن‌های علمی دانشجویی در دستورالعمل مجزایی که به تصویب شورای حمایت و نظارت بر انجمن‌ها و نظارت بر انجمن‌ها و اتحادیه‌های علمی دانشجویی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری براساس این آیین‌نامه خواهد رسید، تعیین می‌شود.

ماده 31ـ به منظور حمايت و نظارت فعاليت‌هاي انجمن‌هاي علمي دانشجويي، كميته‌اي در هر دانشگاه با همين عنوان با تركيب زیر تشكيل مي‌شود:

1ـ معاون دانشجويي و فرهنگي دانشگاه (رئيس كميته)

2ـ مديرکل امور فرهنگي دانشگاه (دبير كميته)

3ـ مديركل امور پژوهشي دانشگاه

4ـ مديركل امور آموزشي دانشگاه

5ـ يك نفر از اعضاي هيأت علمي دانشگاه به انتخاب رئيس دانشگاه

6ـ دو نماينده از شوراي دبيران انجمن‌هاي علمي دانشجويي دانشگاه به انتخاب ايشان

تبصره 1ـ حكم اعضاي كميته توسط رئيس دانشگاه صادر مي‌شود.

تبصره 2ـ در دانشگاههايي كه براي امور انجمن‌هاي علمي دانشجويي واحدي مستقل ايجاد شده باشد مسئول آن واحد بدون حق رأي در جلسات كميته شركت مي‌كند.

تبصره 3ـ اعضاي انتخابي كميته براي مدت يك سال انتخاب مي‌شوند.

ماده 32ـ وظايف كميته حمايت و نظارت بر انجمن‌هاي علمي دانشجويي دانشگاه به شرح ذيل است:

1ـ نظارت بر حسن عملكرد انجمن‌هاي علمي در چارچوب قوانين و مقررات و رسيدگي به شكايات و تخلفات و حل اختلافات

تبصره 1ـ در صورتي كه شوراي مديريت انجمن علمي يا شوراي دبيران دانشگاه از اساسنامه انجمن تخلف نمايند، كميته حمايت و نظارت براي بار اول به شوراي مديريت انجمن يا شوراي دبيران تذكر شفاهي يا كتبي (حسب مورد) مي‌دهد. در صورت تكرار تخلف براي بار دوم اخطار كتبي مي‌دهد و در صورت تكرار و دريافت اخطار سوم، دبير انجمن يا دبير شوراي دبيران بايد در كميته حمايت و نظارت دلايل اقدام خود را توضيح دهند. در صورتي كه انجمن يا شوراي دبيران نتوانند كميته را قانع نمايند كميته به شرح ذيل درباره انجمن تصميم خواهد گرفت:

الف‌ـ انحلال شوراي مديريت انجمن كه در اين صورت معاون دانشكده موظف است ظرف مدت 2 ماه انتخابات شوراي مديريت را برگزار نمايد. (اعضاي شوراي مديريت منحل شده نمي‌توانند نامزد انتخابات شوند).

ب) چنانچه تخلفي انضباطي متوجه شخص حقيقي از اعضاي شوراي مديريت يا اعضاي شورای دبيران باشد، به كميته انضباطي معرفي خواهد شد.

تبصره 2ـ مرجع تجديد نظر در آراي كميته حمايت و نظارت شوراي فرهنگي دانشگاه است.

2ـ بررسي و تصويب برنامه‌هاي پيشنهادي انجمن‌هاي علمي دانشجويي كه در سطح فرا دانشگاهي، ملي يا بين‌المللي برگزار مي‌گردد.

3ـ سياستگذاري و تعيين خط مشي‌هاي كلان انجمن‌هاي علمي دانشجويي دانشگاه در چارچوب سياست توسعه علمي كشور.

4ـ برنامه‌ريزي و هماهنگي مسائل بنيادي و مستمر انجمن‌هاي علمي دانشجويي (تسهيل ارتباطات با ديگر نهادهاي جامعه، جلب حمايت‌هاي مالي، تشويق و تقدير از انجمن‌هاي علمي فعال و طرح‌هاي برگزيده و ...)

5ـ پيشنهاد برنامه و بودجه ساليانه انجمن‌هاي علمي دانشجويي دانشگاه به رياست دانشگاه

6ـ پيشنهاد بودجه ساليانه انجمن‌هاي علمي به رياست دانشگاه براساس برنامه‌هاي ارائه شده به مديريت امور فرهنگي و برنامه مدون انجمن‌ها.

اين آيين‌نامه در 32 ماده و 21 تبصره در تاريخ  18 /9 /1387 به تصويب وزير علوم، تحقيقات و فناوري رسيد و از تاريخ ابلاغ به دانشگاهها قابل اجرا است.